Sosyolog ve Uzman Aile Danışmanı Reyyan Ağartmış, sosyal yardım anlayışının yalnızca ekonomik destek üzerinden değerlendirilmesinin eksik olduğunu belirterek, bireyin psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.
Sosyal yardımların sadece maddi ihtiyaçları karşılamaya odaklanmasının bireyin yaşamındaki sorunları tamamen çözmediğini ifade eden Ağartmış, yardım alan kişilerin aidiyet, değer görme ve sosyal ilişki kurma gibi temel ihtiyaçlarının da bulunduğunu dile getirdi.
Ağartmış, toplumda sosyal yardım denildiğinde ilk olarak ekonomik ihtiyaçların akla geldiğini belirterek, “Bir bireyin karnını doyurmak, barınma ihtiyacını karşılamak gibi temel meseleleri düşünüyoruz. Bunlar çözüldüğünde sanki bütün sorun çözülecekmiş gibi bir yaklaşım ortaya çıkıyor. Ama mesele bu kadar basit değil” dedi.
“Bireyin devasa bir ihtiyaç alanı var”
Sadece ekonomik desteğin yeterli olmadığını vurgulayan Ağartmış, bireyin sağlıklı sosyal çevreye, güvenli ilişkilere ve toplum içinde değer görmeye ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Bazı yardım anlayışlarının yalnızca maddi destek kısmına odaklandığını belirten Ağartmış, bunun bireyin yaşadığı döngüyü kırmakta yetersiz kaldığını ifade etti. Yardım alan bireyin sosyal çevresinden dışlanmış hissedebileceğini kaydeden Ağartmış, bu alanlara dokunulmadığında gerçek dönüşümün sağlanamayacağını dile getirdi.
“Öğrenilmiş çaresizlik oluşabiliyor”
Sürekli yardıma bağımlı hale gelmenin bireyde çaresizlik hissini artırabileceğini söyleyen Ağartmış, “Bir insanın kendi hayatını kontrol edebildiğini hissetmesi çok temel bir ihtiyaç. Sürekli dışarıdan desteğe ihtiyaç duyduğunu düşünmek zamanla öğrenilmiş çaresizlik duygusunu besliyor” ifadelerini kullandı.
Yardım ilişkisinin “veren” ve “alan” şeklinde kurulmasının da yanlış sonuçlar doğurabileceğini belirten Ağartmış, yardımın bireyin hayatında gerçek dönüşüm sağlamayı hedeflemesi gerektiğini söyledi.
“Yardımın amacı hayatı dönüştürmek olmalı”
İslam medeniyetindeki zekat anlayışına da değinen Ağartmış, geçmişte yardımların bireyin yaşamını dönüştürmeye yönelik olduğunu ifade etti.
Bugünün dünyasında da benzer bir sistemin gerekli olduğunu savunan Ağartmış, “Zekat dediğimiz olgu aslında insanın hayatını dönüştürecek bir katkıdır. Sadece küçük küçük dağıtılan bir yardım değil, insanı bulunduğu yerden başka bir noktaya taşıma amacı vardır” dedi.
Yoksulluk döngüsünün yalnızca bireysel nedenlerle açıklanamayacağını kaydeden Ağartmış, ekonomik politikalar, işsizlik, güvencesizlik ve sosyal ilişkilerin zayıflamasının da bu süreci etkilediğini belirtti.
