Şehirlerde yaşamanın yükü her geçen gün biraz daha ağırlaşırken, barınma giderleri aile bütçelerini adeta felç ediyor. Ev kiralarının yanına yaklaşılmayan bu dönemde, bir de kira tutarlarıyla yarışan fahiş aidat ödemeleri vatandaşın karşısına dikilmiş durumda. Ancak pek çok kişinin bilmediği hukuki gerçekler var: Binanın değerini artıran köklü harcamaları kiracının üstlenmesi kesinlikle yasal değil.
Kira İle Yarışan Aidatlar Kiracının Belini Büküyor
Büyükşehirlerdeki konut krizinin ne kadar derinleştiğini rakamlar da net biçimde kanıtlıyor. Sadece İstanbul'da geçtiğimiz sene 117 binden fazla vatandaş, ödenemez boyutlara ulaşan konut ve aidat masrafları yüzünden doğup büyüdüğü mahallesini değiştirmek, hatta başka şehirlere göç etmek zorunda kaldı. Tartışmaların odağındaki site yönetimlerine ilişkin açıklama yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, aidat zamlarının enflasyon oranını aşmaması gerektiğine dikkat çekerek denetimlerin sıklaştırılacağını vurguladı.
Hangi Faturayı Kim Ödeyecek?
Peki, her ay önünüze koyulan o aidat kâğıtlarındaki kalemlerin hangisi gerçekten kiracının sorumluluğunda? Sistem aslında gayet açık bir mantığa dayanıyor: Evde oturduğunuz süre boyunca tükettiğiniz hizmetler sizin, binanın geleceğine ve değerine yapılan kalıcı yatırımlar ise ev sahibinin cebinden çıkmalı.
Cebinizden Çıkmaması Gereken Masraf Kalemleri
Aylık ekstrenizde gördüğünüz şu harcamaları ev sahibinizin üstlenmesi gerekiyor:
-
Asansör veya merkezi ısıtma tertibatının baştan sona yenilenmesi ya da ağır parça değişimleri,
-
Çatı tadilatı, binanın dış cephe mantolaması ve boya işleri,
-
Deprem güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen bina güçlendirme projeleri,
-
Jeneratör, hidrofor gibi ana demirbaş cihazların yenilenme masrafları,
-
Sosyal tesis yapımı veya ek bina inşaatları gibi yatırım harcamaları,
-
Gayrimenkule ait emlak vergisi ile DASK poliçeleri.
-
Makbuzlardaki Detaylara Dikkat Edin
Ay sonunda kapınıza bırakılan makbuzları kuruşu kuruşuna incelemekte büyük fayda var. Sadece temizlik, güvenlik ve personel aylıkları gibi günlük kullanım hizmetlerini ödemekle yükümlü olduğunuzu unutmayın. Eğer listede binanın değerini artıracak bir yatırım kalemi görürseniz, derhal ev sahibinizle iletişime geçip durumu aktarabilirsiniz. Şayet bu tutarları yanlışlıkla ödediyseniz, sonraki aylarda kiradan düşme hakkınızın bulunduğunu aklınızdan çıkarmayın.
