Ege Üniversitesi Diş Hekimliği ve Tıp fakültelerinde görev yapan bilim insanları, gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücrelerin halk arasında "çikolata kisti" olarak bilinen endometriomanın tedavisinde başarılı sonuçlar verdiğini ortaya koydu.
Prof. Dr. Pelin Güneri, Prof. Dr. Mehmet Emin Kaval, Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, Prof. Dr. Uğur Tekin, Dr. Birant Şimşek, Prof. Dr. Yiğit Uyanıkgil, Prof. Dr. Timur Köse ile doktora öğrencileri Özgün Germiyan ve Ebru Eroğlu'nun yer aldığı araştırma ekibi, 2022 yılında çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin pulpa dokusundan mezenkimal kök hücreler elde etti.
Laboratuvar ortamında çoğaltılan kök hücreler uygun koşullarda dondurularak bir yıl boyunca saklandı. Düzenli aralıklarla yapılan analizlerde hücrelerin canlılığını ve kök hücre özelliklerini büyük ölçüde koruduğu tespit edildi.
Araştırmanın deney hayvanları üzerinde yürütülen aşamasında ise elde edilen kök hücrelerin, kadınlarda kısırlığın önemli nedenlerinden biri olan endometrioma üzerinde tedavi edici etki gösterdiği belirlendi.
Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, bugüne kadar tıbbi atık olarak değerlendirilen gömülü 20 yaş dişlerinin önemli bir biyolojik kaynak olabileceğini söyledi.
Demirci, çekilen dişlerin iç kısmındaki pulpa dokusunun steril koşullarda ayrıştırıldığını belirterek, bir yıl sonunda yapılan incelemelerde hücrelerin canlılığını ve kök hücre potansiyelini koruduğunun görüldüğünü ifade etti.
Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit Uyanıkgil ise dişlerden elde edilen hücrelerin laboratuvar ortamında çoğaltıldığını, çeşitli analizler ve boyamalarla bunların kök hücre özelliklerinin doğrulandığını belirtti.
Ege Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. İsmet Hortu da elde edilen kök hücreleri endometrioma modeli oluşturulan deney hayvanlarında kullandıklarını söyledi.
Hortu, gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen dental pulpa kök hücrelerini hastalıklı deney hayvanlarının karın boşluğuna enjekte ettiklerini belirterek, çikolata kistinin gerilediğini ve hayvanların tedavi edildiğini ifade etti.
Çalışmanın gelecekte insanlar üzerinde uygulanabilecek yeni tedavi yöntemlerine ışık tutabileceğini kaydeden Hortu, çikolata kisti ve buna bağlı gelişen kısırlığın tedavisinde halen cerrahi ve hormonal yöntemlerin kullanıldığını, ancak tüm dünyada kesin başarı sağlayan bir tedavinin henüz bulunmadığını belirterek, yürüttükleri araştırmanın bu alanda önemli bir umut oluşturduğunu söyledi.
