Bu durum, hem kırsal bölgelerdeki görünmeyen kadın emeği hem de kent merkezindeki sınırlı istihdam olanakları nedeniyle bölgedeki kadın işsizliği baskısının Türkiye ortalamasından daha yüksek olduğuna işaret ediyor.
Genç işsizliği Van’da kritik seviyede
TÜİK’in genç işsizlik verileri Türkiye genelinde %15,6’ya yükselirken, uzmanlar özellikle Van’da:
* Üniversite mezunu işsizliğinin,
* Kayıt dışı çalışma oranının,
* Mevsimlik ve geçici işlerin yoğunluğunun
Gençlerde işsizlik riskini artırdığını belirtiyor. Bölgedeki genç işsizliğinin ulusal ortalamanın 5-10 puan üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Van’da kayıt dışı emek öne çıkıyor
Türkiye’de istihdam edilenlerin sayısı Ekim ayında 185 bin kişi artarak 32 milyon 772 bin olurken, istihdam oranı %49,2 olarak ölçüldü.
Van’da ise tarım, inşaat, hizmet ve küçük ölçekli ticaret sektörlerinin ağırlığı nedeniyle istihdamın önemli bir bölümünü kayıt dışı çalışma oluşturuyor. TÜİK’in açıkladığı Türkiye geneli haftalık fiili çalışma süresi 42,2 saat olurken, Van’da bu sürenin kayıt dışı işlerde 45-55 saat aralığına çıktığı ifade ediliyor.
Atıl işgücü oranı Van gibi kentlerde daha yüksek
Türkiye genelinde atıl işgücü oranı Ekim ayında %29,6’ya yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücü oranları da artış gösterdi.
Van’da:
* Mevsimlik tarım işleri,
* Kayıt dışı istihdam,
* Düşük ücret politikası
* Sürekliliği olmayan işlerin yaygınlığı
Gibi etkenler nedeniyle atıl işgücünün ulusal ortalamanın oldukça üzerinde olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar ne diyor?
Bölge ekonomisi üzerine çalışan uzmanlar, Van’ın işgücü yapısına ilişkin şu tespitlere dikkat çekiyor:
* “Genç nüfus çok yüksek, ancak nitelikli istihdam alanı çok sınırlı.”
* “Kadınların işgücüne katılımı hâlâ Türkiye’nin en düşük illeri arasında.”
* “Kırsal bölgelerde görünmeyen emek yaygın; bu nedenle gerçek işsizlik oranı açıklanan tahminlerin çok üzerinde.”
Bir sonraki veri 30 Aralık’ta açıklanacak
TÜİK, bir sonraki işgücü bültenini 30 Aralık 2025 tarihinde yayımlayacak. Bültenin, özellikle Van’daki işsizlik ve bölgesel istihdam eğilimlerine dair güncel değerlendirmeler açısından kritik önemde olması bekleniyor.
