Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ve AK Parti Artvin Milletvekili Faruk Çelik, emekli aylıklarına ilişkin mevcut sistemin beklentileri karşılayamadığını belirterek kapsamlı bir düzenleme yapılması gerektiğini söyledi.
Çelik, düşük aylık alan emeklileri korumak amacıyla uygulanan taban aylık sisteminin, uzun yıllar çalışan ve daha fazla prim ödeyen emekliler açısından yeni bir adaletsizlik oluşturduğunu savundu. Çözüm olarak ise 2012 yılında yapılan düzenlemeye benzer yeni bir intibak yasasını gündeme getirdi.
Türkiye’de 17 milyondan fazla emekli bulunuyor
Faruk Çelik’in paylaştığı verilere göre Türkiye’de 4-A kapsamında 11,6 milyon, 4-B kapsamında 2,9 milyon ve 4-C kapsamında 2,56 milyon olmak üzere toplam 17 milyon 99 bin 654 emekli bulunuyor.
Emekli aylıklarının uzun süredir gündemde olduğunu belirten Çelik, yapılan iyileştirmelere rağmen emeklilerin beklentilerinin tam olarak karşılanamadığını ifade etti.
“Çok prim ödeyen daha yüksek aylık alır” ilkesi
2008 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformuna dikkat çeken Çelik, reformun temel ilkelerinden birinin daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyen sigortalının daha yüksek emekli aylığı alması olduğunu söyledi.
Sistemin zaman içerisinde bu temel ilkeden uzaklaştığını savunan Çelik, “Sistem, ‘çok prim ödeyen daha çok emekli aylığı alır’ ilkesinden uzaklaştı” değerlendirmesinde bulundu.
En düşük emekli aylığı alanların sayısı 5 milyona ulaştı
Çelik, başta emeklilik yaşı olmak üzere sosyal güvenlik reformunun temel ilkelerinden uzaklaşılması nedeniyle SGK sisteminin mali açıdan beklentileri karşılayamaz hale geldiğini belirtti.
Yaşanan memnuniyetsizliklerin önce seyyanen zamlarla giderilmeye çalışıldığını ifade eden Çelik, 2019 yılında başlayan en düşük emekli aylığı uygulamasından ilk yıl 850 bin kişinin yararlandığını, bugün ise taban aylık alan emekli sayısının yaklaşık 5 milyona ulaştığını söyledi.
Çelik, diğer emeklilerin önemli bir bölümünün de 25-30 bin lira aralığında, taban aylığın biraz üzerinde gelir elde ettiğini kaydetti.
“10 yıl prim ödeyenle 30 yıl prim ödeyen arasındaki fark ortadan kalktı”
En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesini öngören düzenlemenin Meclis’e sunulduğunu hatırlatan Çelik, söz konusu düzenlemenin Temmuz 2026 döneminden itibaren yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alanlar ile hak sahiplerine yapılan en düşük ödemeyi bu seviyeye çıkarmayı amaçladığını belirtti.
Çelik, yeni taban aylığın uzun yıllar prim ödeyen emekliler açısından ortaya çıkarabileceği eşitsizliğe dikkat çekerek, “Bu durum 10 yıl prim ödeyerek emekli olanla, 25-30 yıl prim ödeyerek emekli olan arasındaki maaş farkını ortadan kaldırmıştır. Bu da daha çok çalışıp prim ödeyen emeklilerimiz açısından dezavantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır” ifadelerini kullandı.
Çözüm olarak yeni intibak yasasını önerdi
Emekli aylıkları arasındaki dengesizliğin giderilmesi gerektiğini belirten Faruk Çelik, çözüm için çeşitli önerilerde bulundu. Çelik, 2008 yılında getirilen emeklilik kriterlerinin aşındırılmadan uygulanması, adaletsizliğe neden olduğunu belirttiği seyyanen zam gibi yöntemlerden kaçınılması ve mevcut en düşük emekli aylığı esas alınarak 2012 yılındaki düzenlemeye benzer yeni bir intibak yasası çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Çelik ayrıca aylık bağlama oranı ile güncelleme katsayısının yeniden ele alınmasını ve emekli aylıklarının ödenen prim miktarı ile çalışma süresine göre belirlenmesini önerdi.
Faruk Çelik’in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı döneminde hazırlanan 2012 yılındaki intibak düzenlemesi, aynı şartlarda çalışmalarına rağmen farklı aylık alan 2000 yılı öncesi emekliler arasındaki maaş dengesizliklerini gidermeyi amaçlamıştı.
