Türkiye’de son yıllarda tarım ve hayvancılık sektörü, artan girdi maliyetleri, kırsaldan kente göç ve üretimde yaşanan düşüş nedeniyle yapısal bir daralma sürecine girmiş durumda. Özellikle küçükbaş hayvancılık, yem, arpa ve saman gibi temel girdilerdeki fiyat artışlarından doğrudan etkilenirken; mazot ve nakliye giderlerindeki yükseliş de üreticinin maliyet yükünü daha da artırıyor. Bu durum yalnızca üreticiyi değil, hayvancılıkla bağlantılı tüm meslek gruplarını da ekonomik açıdan zorluyor.
Doğu Anadolu Bölgesi’nde hayvancılığın önemli merkezlerinden biri olan Van’da da benzer bir tablo dikkat çekiyor. Köylerde üretimin azalması, genç nüfusun hayvancılığa yönelmemesi ve mevcut üreticilerin artan maliyetler karşısında zorlanması, sektörün geleceğine dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Van’ın İpekyolu ilçesinde yaşayan hayvan tüccarı Abdullah Peker ile koyun kırpıcısı Cemal Çetin de sektörde yaşanan bu dönüşüme dikkat çekti.
“Fiyat artışlarının nedeni yem ve mazot”
Hayvan tüccarı Abdullah Peker, küçükbaş hayvan fiyatlarındaki artışın nedenine değinerek, “Geçen seneye göre bu sene hayvan fiyatları yükseldi. Bunun en büyük sebebi yem, arpa ve saman fiyatlarının artması. Geçen yıl kurbanlık fiyatları daha düşüktü, şimdi ise ciddi bir artış var,” ifadelerini kullandı.
“Üretim artsa yem fiyatları bu kadar yüksek olmaz”
Üretimin azalmasının fiyatları doğrudan etkilediğini vurgulayan Peker, “Eskiden köylerde herkes hayvancılık yapıyordu, şimdi ise üretim ciddi şekilde düştü. Gençler bu işi tercih etmiyor. Üretim artsa yem fiyatları da bu kadar yüksek olmazdı,” diye konuştu.
“Bu iş zor ama başka geçim kaynağımız yok”
Koyun kırpıcısı Cemal Çetin ise hayvancılığın sadece üretici değil, ona bağlı çalışanlar için de zorlu bir geçim kaynağı olduğunu belirtti. Çetin, “Biz koyun kırpıyoruz. Sezonluk bir iş, genelde yazın iki ay sürüyor. Yaylalara gidip makine ya da makasla kırpım yapıyoruz,” dedi.
Mesleğin zorluklarına dikkat çeken Çetin, “Zor bir hayat. Başka bir gelirimiz yok. İki arkadaş bu işi yapıyoruz ve geçimimizi bundan sağlıyoruz,” ifadelerini kullandı.
Hayvancılığın giderek gerilediğini belirten Çetin, “Gençler köylere gitmiyor. Hayvancılık artık insanı kurtarmıyor. Maliyetler çok yüksek, gelir düşük. Bu yüzden herkes uzaklaşıyor,” dedi.
Devlet desteğinin artırılması gerektiğini vurgulayan Çetin, “Mazot, gübre ve tarım konusunda destek verilmesi gerekiyor. Bir ülke tarım ve hayvancılıkla kalkınır. Bu sektör biterse hayat daha da zorlaşır,” dedi.
