Eğitim Kültür ve Sanat Federasyonu ile Van Yazar ve Şairler Derneği tarafından düzenlenen “Hayatın Renkleriyle Buluşuyoruz” programının bu haftaki konuğu, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Suvat Parin oldu. Programda Van’ın 1960’tan günümüze uzanan sosyo-ekonomik dönüşümü, veriler ışığında ele alındı.
Programın açılış konuşmasını yapan Eğitim Kültür ve Sanat Federasyonu Başkanı M. Salih Geçken, yazar ve şairlerin akademisyenlerle bir araya gelerek bilgi ve tecrübelerini güncellemesinin önemine vurgu yaptı.
“Van’ın Sunacağı Tablo Çok Hoş Olmayabilir”
Konuşmasında Van’ın 7 bin yıllık tarihine dikkat çeken Prof. Dr. Suvat Parin, kentin tarihsel önemine rağmen günümüzde ciddi bir gerileme yaşadığını ifade etti. 19. yüzyıla kadar Van’ın eğitim, kültür, sanat ve ticarette bölgesel bir merkez olduğunu belirten Parin, 1915 sonrası sürecin kent için derin bir kırılma yarattığını söyledi.
1960–1980 Yükselişi, Sonrası Sert Düşüş
Devlet Planlama Teşkilatı verilerine dayanan sunumunda Parin, Van’ın sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasındaki değişimi şu sözlerle özetledi:
“Van, 1960’larda başladığı kentleşme sürecinde 1980’de zirve yaptı. Ancak sonrasında tekrar başladığı noktaya geri döndü. Son yarım asırda yerimizde saydık, hatta geriledik.”
Parin, Van’ın bugün sosyo-ekonomik açıdan çevre illerin büyük bölümünün gerisinde kaldığını, sonradan il olan birçok kentin Van’ı geçtiğini belirtti.
Depremler, Göç ve Kayyım Süreci
Van’ın gelişimini etkileyen kırılma noktalarına değinen Parin; Çaldıran ve Van depremleri, 1990’lardaki zorunlu göç süreci, özelleştirmeler, çözüm süreci ve 2016 sonrası kayyım uygulamalarının kentin toplumsal yapısını derinden etkilediğini söyledi.
“İki Sosyolojik Fay Hattı Hâlâ Kapanmadı”
1990’lı yıllardaki zorunlu göçle birlikte kentte derin sosyolojik yarıklar oluştuğunu belirten Parin, sermaye ve nüfus kaybının Van’ın gelişimini uzun vadede olumsuz etkilediğini ifade etti.
“Van, Zihinsel Göçebeliğin Yoğun Olduğu Bir Şehir”
Parin, Van’da yaşayan birçok kişinin kente minimum katkı sunup maksimum fayda sağlamaya çalıştığını belirterek, bu durumu “zihinsel göçebelik” kavramıyla tanımladı. Kentte ortak bir gelecek vizyonunun eksikliğine dikkat çeken Parin, “Kürtler sorun konuşuyor, Türkler nostalji yapıyor. Oysa şehir bir gelecek projesidir” dedi.
“Van’ın İtici Gücü Sivil Alan Olmalı”
Konuşmasının sonunda çözümün güçlü bir sivil toplum ve ortak kent bilinci oluşturulmasından geçtiğini vurgulayan Prof. Dr. Parin, üniversite-şehir ilişkisinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Program, soru-cevap bölümü ve karşılıklı fikir alışverişinin ardından hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
