Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan ayına ilişkin üretici–market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Veriler, üretici ile tüketici arasındaki makasın bazı ürünlerde ciddi şekilde açıldığını ortaya koydu.
En yüksek fiyat farkı elmada
Nisan ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 393,7 ile elmada görüldü. Üreticide 18,75 TL olan elma, markette 92,58 TL’ye kadar yükseldi. Elmayı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245’in üzerinde farkla yeşil soğan, marul ve pırasa takip etti. Bu ürünlerde fiyatların üretici seviyesinin 3 ila 4 katına kadar çıktığı belirtildi.
Marketlerde en fazla artış ve düşüş açıklandı
Nisan ayında marketlerde 40 ürünün 18’inde fiyat artışı yaşandı. En fazla artış yüzde 48,7 ile yeşil soğanda görüldü. Yeşil soğanı yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı izledi.
Aynı dönemde markette en sert düşüş yüzde 74,3 ile patlıcanda kaydedildi. Patlıcanı yüzde 53,7 ile salatalık, yüzde 39,7 ile sivri biber, yüzde 24,2 ile karnabahar ve yüzde 20,4 ile kabak takip etti.
Ayrıca üretici tarafında Nisan ayında 31 ürünün 10’unda artış, 12’sinde düşüş yaşandı. En fazla fiyat artışı yüzde 109,1 ile kuru soğanda görüldü. Bunu yüzde 42,4 ile beyaz lahana, yüzde 31 ile patates, yüzde 25,5 ile limon ve yüzde 21 ile karnabahar izledi.
En sert düşüş ise yüzde 64,7 ile patlıcanda oldu. Patlıcanı yüzde 61,1 ile sivri biber, yüzde 47,2 ile elma ve yüzde 38,9 ile havuç takip etti.
Fiyat değişimlerinin nedenleri de açıklandı
Bayraktar, fiyat hareketlerinde iklim koşullarının belirleyici olduğunu vurguladı. Uzun süren yağışlar nedeniyle bazı ürünlerde çürümeler ve verim kayıpları yaşanırken, bu durum özellikle patates ve soğanda fiyat artışına yol açtı.
Öte yandan hava şartlarının uygun gitmesi bazı ürünlerde arzı artırdı ve patlıcan, salatalık ve sivri biber gibi ürünlerde fiyatların düşmesine neden oldu.
Girdi maliyetlerinde de sert artış görüldü
Tarımda kullanılan girdi maliyetlerinde de dikkat çekici artışlar yaşandı. Nisan ayında yıllık bazda amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2, üre yüzde 76,2 ve DAP gübresi yüzde 56,8 oranında arttı.
Mazot fiyatları yıllık yüzde 57,6 yükselirken, elektrik fiyatlarında da yüzde 25,1 artış kaydedildi. Yem fiyatlarında ise yıllık bazda yüzde 30’un üzerinde yükseliş görüldü.
