Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından paylaşılan ve İngiltere Meteoroloji Servisi tarafından hazırlanan yıllık iklim raporu, Cenevre'de açıklandı. Önümüzdeki 5 yıllık süreci (2026-2030) kapsayan projeksiyon, insanlığın küresel ısınma ve tetikleyeceği doğal afetlerle çok daha sert bir mücadele vermek zorunda kalacağını gösteriyor.
Paris Anlaşması'nın 1,5 derecelik kritik eşiği tehlikede
2015 yılında imzalanan Paris İklim Anlaşması kapsamında küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 derece sınırında tutma taahhüdü verilmişti. Ancak WMO'nun yeni raporu, bu hedefin büyük bir risk altında olduğunu kanıtlıyor:
- Yüzde 75 Risk: 2026-2030 yılları arasında küresel ortalama sıcaklığın, güvenli sınır kabul edilen 1,5 derecelik eşiği aşma olasılığı yüzde 75 olarak hesaplandı. Bilim insanları yıllık ortalama sıcaklık artışının 1,3 ile 1,9 derece arasında seyredeceğini öngörüyor.
- Yüzde 91 Olasılık: Önümüzdeki 5 yılın en az birinde 1,5 derece sınırının aşılma ihtimali yüzde 91'e ulaştı.
- Yeni Rekor Yüzde 86: El Nino hava olayının da etkisiyle, 2024 yılında 1,55 derece ile kırılan "dünyanın en sıcak yılı" rekorunun önümüzdeki 5 yıl içinde tazelenme olasılığı yüzde 86 olarak açıklandı. Uzmanlar, yeni sıcaklık rekorunun muhtemelen 2027 yılında kırılacağını tahmin ediyor.
Bölgesel tehditler: Kuzey kutbu ısınıyor, amazonlar yanıyor
Raporda, küresel ısınmanın dünyanın akciğerleri sayılan Amazonlar ve hassas kutup ekosistemleri üzerindeki yıkıcı etkilerine özel bir parantez açılıyor:
"2030 yılına kadar Kuzey Kutbu'ndaki sıcaklık artışının 1,66 dereceyi bulması bekleniyor. Bu durum kutup buzlarının eriyerek incelmesine ve kuzey yarımküredeki hava sistemlerinin bozularak daha şiddetli kış yağışları ile ekstrem hava olaylarının tetiklenmesine yol açacak. Artan sıcaklıklar aynı zamanda karbon yutak alanı olan Amazon ormanlarında şiddetli kuraklık ve yangın riskini büyütecek."
"Fırsat penceresi hızla kapanıyor"
İngiltere Meteoroloji Servisi'nden Melissa Seabrook, küresel sıcaklık artışındaki her 0,1 derecelik yükselişin insan hayatı üzerinde ağır faturaları olduğunu belirterek, bu hafta Avrupa'da can kayıplarına yol açan sıcak dalgalarını örnek gösterdi. Seabrook, sıcaklığı 1,5 derecede tutmaya yönelik "fırsat penceresinin" hızla kapanmakta olduğu konusunda dünyayı uyardı.
Imperial College London'dan iklim bilimci Friederike Otto ise bu eşiklerin aşılmasının sadece meteorolojik bir değişim olmadığını; doğrudan daha çok can kaybına, tarımsal çöküş nedeniyle gıda fiyatlarında şok dalgalarına ve küresel ekonomiyi sarsacak felaketlere neden olacağını vurguladı.
