Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, zehirli ebeveynliğin, çocuğun yaşamında istikrarı ve özgüvenini zayıflatacak çok çeşitli zararlı davranışları kapsadığını belirtti.
Bu tutumlar arasında en sık görülenin aşırı kontrolcü ebeveynlik olduğunu vurgulayan Kayış, “Bu ebeveynler çocukların hayatını tamamen yönetmek istiyor, onların istek ve kararlarını yok sayıyor” dedi.
Duygusal şiddet de zararlı tutumlar arasında
Hakan Kayış, zehirli ebeveynliğin çocukların ne giyeceğine, kiminle arkadaşlık edeceğine ve hangi hobileri yapacağına kadar her şeye müdahale ettiğini, hatta bazı ebeveynlerin çocuk adına konuştuğunu söyledi. Kayış, bu tür davranışların çocukların bireyselleşmesini ve karar alma becerilerini olumsuz etkilediğini, ileride başkalarının onayına bağımlı olma riskini artırdığını belirtti.
Duygusal şiddetin de olumsuz ebeveyn tutumları arasında yer aldığını ifade eden Kayış, “Bağırma, eleştirme, küçümseyici tutumlar ve çocuğun hatalarına odaklanmak, özgüven eksikliği ve düşük benlik saygısı gelişimine yol açabilir” dedi.
Aşırı izin verici ebeveynlikten kaçınılmalı
Kayış, ebeveynleri zehirli tutumlardan kaçarken aşırı izin verici ebeveynliğe de kaymamaları konusunda uyardı. Çocukların sevgi kadar sınıra da ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Kayış, tutarlı sınırlar koyabilmenin ve gerektiğinde net şekilde “hayır” diyebilmenin önemine dikkat çekti.
Yaşına uygun sorumluluklar vermek kritik
Çocukların kendi sorumluluklarını üstlenmeleri gerektiğini belirten Kayış, “Çocukluğundan itibaren ebeveynine bağlı kalan bir kişi erişkin hayatta ciddi sorunlar yaşayabilir. Küçük yaşlarda ev işlerinde yardımcı olmak, ev içinde görev paylaşımı yapmak iyi bir başlangıçtır. Belirli bir yaşın ardından çocukların kendi giyinmesi, odalarını toplaması, ödevlerini yapması ve sorumluluk alması beklenmelidir” dedi.
Kayış, sağlıklı ebeveyn tutumlarının; yaşa uygun denetim, duygusal erişilebilirlik, sevgi, net ve tutarlı kurallar ile çocukların bağımsız ve sağlıklı kişilik gelişimi için esas olduğunu vurguladı.
