Gayrisafi yurt içi hasıla sıralamasında 81 il arasında 79’uncu sırada yer alan Van, eğitim, sağlık ve gelişmişlik göstergelerinde de son sıralardaki yerini koruyor. Kentte yıllardır çözülemeyen trafik sorunu ve sosyo-ekonomik problemler tartışılmaya devam ederken, iş insanı Ferudun Irak, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Van’a önemli miktarda kamu kaynağı aktarıldığını belirten Irak, asıl sorunun bütçe yetersizliği değil, yatırımların yanlış planlanması ve kaynakların verimsiz alanlara yönlendirilmesi olduğunu söyledi.
“Van, en çok kaynak aktarılan 9’uncu il”
Kentte kaynak eksikliği olmadığını ifade eden Ferudun Irak, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yıllar önce Van’da yaptığı açıklamayı hatırlattı. Irak, şunları söyledi: “Kaynak var mı? Var. Bunu nereden biliyoruz? Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz, birkaç yıl önce Van’a geldiğinde aynen şu ifadeyi kullanmıştı: ‘Van, en çok kaynak aktardığımız dokuzuncu ildir.’ Demek ki Van’a güzel bir kaynak geliyor. Peki, bu kaynaklar doğru yerde, doğru yatırım ilkesiyle harcanıyor mu? Maalesef yatırımlara tek tek baktığımızda bunu göremiyoruz.”
“Trafik akışına aykırı yatırımlar yapıldı”
Van’daki bazı yatırımların kentin ulaşım ve lojistik gerçekleri dikkate alınmadan planlandığını savunan Irak, özellikle yeni otogar ve sebze hali projelerini örnek gösterdi.
Irak, “Van’a gelen sebzenin neredeyse tamamı Mersin, Adana ve Antalya’dan gelir; yolcu trafiğinin büyük bölümü de bu yönden sağlanır. Dolayısıyla otogar ve sebze hali yatırımları bu trafik akışı dikkate alınarak, trafiğin kente girdiği güzergâhta yapılmalıydı. Ancak uygulamada tam tersi yapılmış: Gelen yolcular ve ürünler önce kent içinden geçerek kilometrelerce kent dışına çıkıyor, ardından tekrar kent merkezine dönüyor. Zamanında Mimarlar Odası da bu konuda bir açıklama yapmış fakat bu açıklama dikkate alınmamış” dedi.
“Valilik binası deprem toplanma alanına yapılıyor”
Yanlış planlamaların yalnızca otogar ve sebze haliyle sınırlı olmadığını söyleyen Irak, yeni valilik hizmet binasının da tartışmalı bir alana inşa edildiğine dikkat çekerek şu tespitlerde bulundu:
“Bugün ilgililere sorduğunuzda, yeni valilik hizmet binasının da yanlış yere yapıldığını açıkça itiraf edeceklerdir. Bina, DSİ Bölge Müdürlüğünün eski yerleşkesinde tamamlanmak üzere. Oysa bu 100 dönümden büyük alan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 yılındaki imar planında millet bahçesi ve deprem toplanma alanı olarak belirlenmişti. Gelgelelim, o güzelim alan amaç dışı kullanılarak valilik binasına tahsis edildi. Üstelik bu yapı mevcut yerinde ya da DSİ ile takas edilen Makine İkmal arazisinde de inşa edilebilirdi. Tüm bu alternatifler dururken, projenin ısrarla deprem toplanma alanına yapılması büyük bir hatadır.”
“Kamu yatırımları gelecekte trafiği kilitleyecek”
Şehirdeki büyük kamu yatırımlarının aynı bölgede yoğunlaştırılmasının ilerleyen yıllarda ciddi ulaşım sorunlarına yol açacağını savunan Irak, meslek odalarının uyarılarının dikkate alınmadığını söyledi.
Irak, “Şehir hastanesi, bölge hastanesi, karayolları ve valilik hizmet binası aynı cadde üzerinde inşa ediliyor. Bu durum ileride bölgede çok yoğun bir trafiğe neden olacaktır. Ne yazık ki tüm uyarılara rağmen bu yanlış yatırımlarda ısrar ediliyor. Kentteki meslek kuruluşları arasında bu duruma sadece Mimarlar Odası sesini yükseltip itiraz ediyor; ancak onların da uyarılarının dikkate alınmadığını görüyoruz” diye konuştu.
“Üniversite kentin sorunlarına sessiz kalıyor”
Van’daki planlama ve çevre sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Irak, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin de kent meselelerine yeterince müdahil olmadığını kaydetti. “Çevre Günü’nde bile kimseden ses çıktığı yok. Bu kente kalıcı bir katkısı olmayan üniversite, her hayati meselede sessizliğini koruyor. Geçenlerde bir akademisyen Çevre Günü vesilesiyle ‘Van Gölü’ne çöp atmayın’ diye bir açıklama yaptı. Sayın hocam; kamu kurumları ve özel sektör her gün projeleriyle Van Gölü’ne adeta bıçak saplarken o yapılaşmalara niçin itiraz etmiyorsunuz da senede sadece bir gün ‘çöp atmayın’ diyorsunuz? Oysa bu tür yanlış yatırımlara ve çevre katliamlarına en başta üniversitenin ve ilgili fakültelerin karşı çıkması gerekir.” diyen Irak, Üniversitenin bu misyondan uzak olduğunu kaydetti.
“Laf çok, icraat yok”
Kentteki ekonomik ve sosyal göstergelerin kötüleştiğini belirten Irak, milletvekilleri ve siyasi partilere de eleştirilerini sıraladı. Irak sözlerine şöyle son verdi: “Gayrisafi yurt içi hasılada 81 il arasında 79’uncu sıradayız. Sağlık, eğitim ve gelişmişlik endekslerinde ise yine son sıralarda yer alıyoruz; halimiz ortada. Peki, tüm bu tablonun karşısında durması, en büyük çabayı ve gayreti göstermesi gereken milletvekillerinden ya da siyasi parti il teşkilatlarından somut bir adım gördünüz mü? Yok. Sadece bol bol konuşuyorlar… Laf çok, icraat yok. Bu kentin heba edilen kaynaklarına yazık.”
