Kürtçede “balık deresi” anlamına gelen Masiro, Van’ın Çatak ve Bahçesaray ilçelerinden gelen suların Botan Çayı üzerinden Dicle Nehri’ne ulaştığı önemli bir su hattı üzerinde bulunuyor. Pırınkaga ve Kelahe bölgelerinden doğan suların Çatak ve Bahçesaray akarsularıyla birleştiği bu özel bölge, hidrolojik açıdan da büyük önem taşıyor.
Sarp kayalıklar, derin vadiler, soğuk ve hızlı akan sularla çevrili kanyon, doğa yürüyüşü ve keşif tutkunları için eşsiz bir rota sunuyor. Ancak Masiro’nun zorlu yapısı, bölgeyi profesyonel sporcular için bile güç bir parkur haline getiriyor.
Bakir doğa ve tarih iç içe
Masiro Kanyonu yalnızca doğal güzellikleriyle değil, tarihi izleriyle de öne çıkıyor. Kanyon çevresinde yer alan ve “güzel şehir” anlamına gelen Şehristan bölgesi ile Merşan Mağaraları, geçmişten günümüze uzanan önemli yerleşim izleri barındırıyor. Bölgede bulunan mağaralar, tarihi su sarnıçları, sarkıtlar ve dikitler, Masiro’nun yalnızca bir doğa alanı değil, aynı zamanda korunması gereken kültürel bir miras olduğunu ortaya koyuyor.
Ancak son yıllarda bölgede defineciler tarafından yapılan kaçak kazılar nedeniyle doğal ve tarihi yapının ciddi zarar gördüğü belirtiliyor. Özellikle 2013 yılına kadar büyük ölçüde bakir kalan alanın, günümüzde insan eliyle tahrip edildiği ifade ediliyor.
“Balık deresi anlamına gelen çok özel bir nokta”
Vadi Doğa Spor Kulübü Başkanı Ömer Demez, Masiro Kanyonu’nun hem doğal hem de tarihi açıdan büyük bir değere sahip olduğunu belirterek, bölgenin korunması gerektiğini söyledi. Demez, “Kürtçe ‘balık deresi’ anlamına gelen Masiro, Pırınkaga ve Kelahe bölgesinden doğan suların Çatak ve Bahçesaray sularıyla birleştiği, oradan Botan Çayı’na ve Dicle Nehri’ne karıştığı çok özel bir noktadır. İçerisinde Merşan Mağaraları ve ‘güzel şehir’ anlamına gelen Şehristan gibi binlerce yıllık yerleşim izleri barındırıyor” dedi.
Masiro’nun yalnızca doğa sporları açısından değil, bölgenin tarihi hafızası açısından da önemli olduğunu vurgulayan Demez, bu tür alanların bilinçsiz kullanım ve kaçak kazılara karşı korunması gerektiğini ifade etti.
Defineciler tarihi dokuya zarar verdi
Bölgedeki tahribata dikkat çeken Demez, 2013 yılına kadar mağaralarda bulunan sarkıt, dikit ve mermer görünümlü sütunların büyük ölçüde sağlam olduğunu ancak zamanla defineciler tarafından zarar gördüğünü söyledi.
Demez, “2013 yılına kadar sarkıtlar, dikitler ve mermer görünümlü sütunlar tamamen sağlamdı. Ne yazık ki bugün kendimizi medeni olarak tanımlarken, bizzat insanlar tarafından bu eşsiz doğal yapılar defineciler aracılığıyla yok edildi” ifadelerini kullandı.
Masiro’nun “geçilemeyen kanyon” olarak anılmasının nedenlerine de değinen Demez, kanyonun günde yalnızca yaklaşık bir saat güneş aldığını, suyunun oldukça soğuk ve akıntısının güçlü olduğunu belirtti. Bu nedenle kanyonun profesyonel sporcular için bile büyük bir zorluk taşıdığını kaydetti. Demez, doğaseverlere de çağrıda bulunarak, “Doğa bizim evimiz; onu kirletmeyelim ve koruyalım” dedi.
“Masiro bir doğa harikası”
Bölgeye düzenlenen keşif gezisine katılan Vadi Doğa Spor Kulübü üyesi Zeki Şahbaz ise Masiro Kanyonu’nun kendilerini etkileyen eşsiz bir doğa harikası olduğunu söyledi. Şahbaz, “Masiro, eşsiz bir doğa harikası. Kalabalık bir ekiple zorlu ama bir o kadar keyifli bir deneyim yaşadık. Su seviyesinin yüksekliği nedeniyle mağaraların bulunduğu karşı tarafa geçmekte zorlansak da tüm doğaseverlerin bu muhteşem mekânı mutlaka görmesini tavsiye ediyoruz” dedi.
Bölgeye gelenlerin çevre temizliğine dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Şahbaz, “Buraya gelen misafirlerin en büyük sorumluluğu, çevreyi temiz bırakmaktır” ifadelerini kullandı.
Koruma tedbirleri çağrısı
Son yıllarda doğaseverlerin ilgisini çeken Masiro Kanyonu, doğal güzellikleri, tarihi mağaraları ve zorlu coğrafyasıyla bölge turizmi açısından önemli bir potansiyel taşıyor. Ancak uzmanlar ve doğa sporcuları, bu eşsiz alanın gelecek nesillere aktarılabilmesi için yalnızca bireysel duyarlılığın yeterli olmadığını, kapsamlı koruma tedbirlerinin de alınması gerektiğini belirtiyor.
Masiro Kanyonu’nun temiz tutulması, kaçak kazılara karşı korunması ve kontrollü turizm anlayışıyla değerlendirilmesi halinde, bölgenin en önemli doğa ve tarih rotalarından biri olabileceği ifade ediliyor.
