Van’da yıllardır sofraların vazgeçilmezi olan lavaş, Van çöreği (kade) ve taptapa, geleneksel yöntemlerle üretilmeye devam ediyor. İpekyolu ilçesi Bahçıvan Mahallesi’nde bulunan tarihi Yüzbaşıoğlu Sokak’taki Vanlıoğlu Lavaş Fırını, yaklaşık 30 yıldır sürdürdüğü üretimle hem kentin damak kültürünü yaşatıyor hem de kuşaktan kuşağa aktarılan meslek geleneğini sürdürüyor.
Babadan oğula, ağabeyden kardeşe aktarılan fırıncılık geleneğiyle faaliyetlerini sürdüren işletme, Van’ın coğrafi işaret tescilli lezzetlerinden Van çöreği ile birlikte lavaş ve taptapayı katkı maddesi kullanmadan üretiyor.
“Bu meslek dededen toruna miras kaldı”
Yaklaşık 7 yıldır Vanlıoğlu Lavaş Fırını’nda çalışan lavaş ustası Hayrullah Can, fırıncılığın aile geleneği olarak sürdüğünü söyledi. Can, ürettikleri ürünlerin en önemli özelliğinin katkı maddesi içermemesi olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu dükkânı geçmişten günümüze dededen babaya, babadan oğula, ağabeyden kardeşe devrederek yaşatıyoruz. Van kültüründe ‘kade’ dediğimiz sütlü ve yağlı çörek, taptapa ve lavaş üretiyoruz. Ürünlerimizin en büyük özelliği içinde şeker ve katkı maddesi bulunmamasıdır. Sadece süt kullanıldığı için doğal lezzetini koruyor.”
Günde bin lavaş üretiliyor
Artan maliyetlere rağmen üretimi sürdürdüklerini ifade eden Can, günlük üretim kapasitesinin ortalama bin lavaş, 200 taptapa ve 300 ila 350 çörek olduğunu belirtti. Van çöreği ile taptapanın kent kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Can, zaman zaman Türkiye’nin farklı şehirlerine de ürün gönderdiklerini söyledi.
Çıraklıktan ustalığa uzanan yol
18 yaşındaki çörek ustası Samet Gülengül ise mesleğe çırak olarak başladığını, zamanla kendisini geliştirerek usta olduğunu anlattı. Hamurun hazırlanmasından pişirilmesine kadar tüm aşamaları öğrendiğini belirten Gülengül, çöreğin köz ateşinde yavaş pişirilmesinin lezzetini artırdığını ifade etti. “İlk geldiğimde çıraktım. Zamanla hamur açmayı, yoğurmayı ve çörek yapmayı öğrendim. Eliniz hangi işe yatkınsa o alanda ustalaşıyorsunuz. Ben çörek ustası oldum.”
Geleneksel lezzetler yaşatılıyor
Van mutfağının önemli simgeleri arasında yer alan lavaş, taptapa ve Van çöreği, hem kent sakinlerinin günlük sofralarında hem de Van’a gelen ziyaretçilerin en çok tercih ettiği yöresel ürünler arasında bulunuyor. Yaklaşık 30 yıldır aynı noktada üretimini sürdüren Vanlıoğlu Lavaş Fırını ise geleneksel yöntemlerden vazgeçmeden, Van’ın köklü ekmek ve çörek kültürünü yeni nesillere aktarmaya devam ediyor.
