Türkiye'de küçükbaş hayvan varlığı bakımından ilk sırada yer alan Van'da, yaz mevsimiyle birlikte başlayan koyun kırkımı sonrasında ortaya çıkan tonlarca yün, çevre sorunu oluşturuyor.
Koyunların sıcak havalardan daha az etkilenmesi amacıyla yapılan kırkım işleminin ardından elde edilen yünlerin bir bölümü değerlendirilirken, bazı besiciler tarafından doğaya gelişigüzel bırakılan yapağılar çevre kirliliğine yol açıyor.
Çatak ilçesine bağlı Yukarı Narlıca Mahallesi yaylalarında da bazı besicilerin kırkım sonrası yünleri akarsu kenarları ve yol çevrelerine bıraktığı görüldü.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Nurcan Avşin, doğal bir malzeme olmasına rağmen kontrolsüz şekilde doğaya bırakılan yapağıların önemli çevresel sorunlara neden olabileceğini söyledi.
Avşin, yapağıların doğada tamamen ayrışmasının uzun sürdüğünü belirterek, bunun görüntü kirliliğinin yanı sıra doğal yaşam alanlarını da olumsuz etkilediğini ifade etti. Özellikle son yıllarda artan sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle yapağıların arazi yangınları açısından da risk oluşturduğunu dile getirdi.
Akarsu kenarlarına bırakılan yapağıların su kaynaklarını da olumsuz etkilediğini belirten Avşin, ayrışma sürecinde çoğalan mikroorganizmaların sudaki çözünmüş oksijeni tükettiğini, bunun da sucul yaşam üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğunu kaydetti. Ayrıca yünlerin üzerindeki ilaç kalıntıları, hayvansal atıklar ve parazitlerin de su kalitesini düşürebileceğine dikkat çekti.
Avşin, yapağının tekstil, keçecilik, el sanatları ile ısı ve ses yalıtımı gibi birçok alanda değerlendirilebilecek doğal bir ürün olduğunu belirterek, doğaya bırakılmak yerine tek merkezde toplanarak ekonomiye kazandırılmasının hem çevre hem de ülke ekonomisi açısından önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Narlıca Mahallesi'nde çobanlık yapan Sadullah Kıpçak ise geçmişte yünlerin yorgan yapımında kullanıldığını, ancak günümüzde ekonomik değerinin azalması nedeniyle çoğunlukla doğaya atıldığını söyledi. Kıpçak, yünlerin değerlendirilmesine yönelik çalışmaların artırılması gerektiğini belirterek, çevre kirliliğinin önlenmesi
