Van’ın Gürpınar ilçesine bağlı Zernek Mahallesi’nde bulunan ve geçmişi yaklaşık 2800 yıl öncesine, Urartu medeniyetine kadar uzanan Zernek (Hamurkesen) Kalesi, yıllardır restore edilmeyi bekliyor.
Bölge halkının hem kültürel hem de manevi değer taşıdığı için korunmasını istediği tarihi yapı, ilgisizlik nedeniyle her geçen gün daha fazla tahrip oluyor.
Mahalle sakinleri uzun süredir kalenin güçlendirilip turizme kazandırılması için girişimlerde bulunuyor. Ancak iddialara göre; yapılan başvuruların onaylanmasına rağmen restorasyon için gerekli ödenek bir türlü çıkarılmadı. Bu nedenle süreç yıllardır ilerleyemiyor.
Wan Haber’in aktardığına göre, Zernek halkı, Van’ın tarihsel mirasının yok olmasına izin verilmemesi gerektiğini belirterek yetkililere bir kez daha çağrıda bulundu. Kalenin acil olarak koruma altına alınması, güvenlik önlemlerinin artırılması ve restorasyon çalışmalarının bir an önce başlaması isteniyor.
Kaya: Acil Müdahale Gerekiyor
Kalenin Urartu döneminde ticaret ve göç yollarını kontrol etmek için inşa edildiğini belirten Van Şehir Okumaları Koordinatörü Muhlis Kaya, kalenin normalde beş katlı olduğunu ancak bugün yalnızca iki katının ayakta kaldığını, bu iki katın ise kullanılamayacak ölçüde yıkıldığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:
“Bu bölge, Urartu’nun hem ticaret yollarını kontrol ettiği hem de bu yollar üzerine savunma kaleleri yaptığı bir hat üzerinde. Çavuştepe, Hoşap, Anzaf gibi yapılarla aynı güzergah üzerinde yer alıyor. Kalenin şu anki durumu oldukça tehlikeli ve acil müdahale gerekiyor.”
Kaya, bölgenin tarihsel yapısının yanında manevi bir merkez olarak da görüldüğünü aktararak, Türkiye’nin farklı illerinden ve Kuzey Irak’tan insanların şifa aramak için köye geldiğini söyledi.
Kaya, “Köyde mistik hikayelerden, evliyaların varlığına kadar çok sayıda anlatı var. Psikolojik olarak zor günler geçiren bazı insanlar kalede bir - iki gün kalıp sessizce dinleniyor ama yapı yıkılacak durumda ve tehlike oluşturuyor.” dedi.
Muhtar Sütçü: Yıllardır Bekliyoruz
Zernek Mahalle muhtarı Şükrü Sütçü de yıllardır yaptıkları başvuruların sonuçsuz kaldığını belirterek; “Burası eski bir Müslüman yerleşimi. Cami ve medreselerin olduğu, 72 evliyanın yaşadığı söylenen bir alan. 1992’de tarihi Zernek caminin restorasyonu yapıldı ama kaleye dokunulmadı. 2007’de kalenin restore edileceğine dair proje onaylandı ancak o günden bu yana hiçbir ödenek gelmedi. İlgili kurum ve müdürlükler bize ‘projeniz onaylı, ödenek gelirse ihaleye çıkılır’ diyor, bizler de yıllardır bekliyoruz” diye kaydetti.
Birinci aza Abdullah Akın ise hem tarihi hem de inanç turizmi açısından büyük bir potansiyel taşıyan kalenin kurtarılması için çaba gösterdiklerini ifade etti.
