Avrupa otomotiv endüstrisi, Çin’e olan derin tedarik bağımlılığı nedeniyle yeniden bir krizle karşı karşıya. Hollandalı çip üreticisi Nexperia etrafında yaşanan gelişmeler, kıtadaki üretim süreçlerini sekteye uğratma riski taşıyor.
Hollanda-Çin gerilimi üretim hatlarını etkileyebilir
2019 yılında Çinli Wingtech Technology tarafından çoğunluk hissesi satın alınan Nexperia, Hollanda hükümetinin bu aybaşında şirkete el koymasının ardından iki ülke arasında diplomatik bir gerilim konusu haline geldi. Şirket, yaşanan anlaşmazlığın çip tedarik zincirini sekteye uğratabileceği uyarısında bulundu.
Soruna yönelik diplomatik girişimlerden henüz sonuç alınamazken, otomotiv üreticileri olası bir tedarik kesintisinden ciddi şekilde endişe duyuyor.
Çin hammadde ihracatını kısıyor
Kriz sadece Nexperia ile sınırlı değil. Pekin’in geçen hafta açıkladığı verilere göre Çin’in kritik hammadde ihracatı Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 31 oranında düştü.
Bu durum, elektrikli motor üretimi için vazgeçilmez olan nadir toprak elementleri tedarikinde ciddi bir daralma anlamına geliyor. Avrupa için bu gelişme, elektrikli araç dönüşümünün en kritik halkasında yeni bir darboğaz riskini beraberinde getiriyor.
Kıtada stratejik bir ikilem
Kârların düştüğü, işten çıkarmaların yaşandığı bir dönemde gelen bu iki gelişme, Avrupa’nın içinde bulunduğu yapısal ikilemi bir kez daha gözler önüne serdi. Kıtanın otomotiv endüstrisi yıllarca içten yanmalı motor başarısı üzerine kurulu yerel tedarik ağlarına dayanırken, elektrikli araçların temel bileşenleri olan çip, mıknatıs ve batarya üretimi büyük ölçüde Asya’ya kaymış durumda. Bu dengesizlik özellikle Almanya gibi otomotiv devi ülkelerde yalnızca üretim hatlarını değil, ekonomik refahı da tehdit ediyor.
Zürih’teki St. Gallen Üniversitesi’nden otomotiv uzmanı Andreas Herrmann, DW’ye yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: “İçten yanmalı motor sadece bir parça değil, Almanya’daki otomotiv endüstrisinin en büyük rekabet avantajıdır. Sektörün rekabet avantajı sağlayacak yeni alanlar ve bileşenler geliştirmesi için daha fazla zamana ihtiyacı olduğu açıkça görülüyor.”
Çip kıtlığı yeniden gündemde
Pandemi döneminde yaşanan çip krizinin geride kaldığı düşünülüyordu. Ancak Nexperia örneği, otomotiv tedarik zincirinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi.
Covid-19 sonrası üretim kesintileriyle karşılaşan üreticiler, kaynaklarını çeşitlendirme sözü vermiş ve üretimi Tayvan, Güney Kore, Japonya ve Çin dışına taşımayı planlamıştı. Bu kapsamda Almanya, çip devi TSMC’nin 2027’de Dresden’de fabrika kurmasını sağlamıştı.
Ancak modern bir otomobilde binlerce yarı iletken bulunuyor ve bu karmaşık yapı, zincirin herhangi bir halkasındaki aksamanın tüm sistemi durdurmasına neden olabiliyor.
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) Başkanı Sigrid de Vries, tedarik ağlarının çeşitlendirilmesine rağmen risklerin tamamen ortadan kalkmadığını vurgulayarak, “Otomobil üreticileri son yıllarda tedarik zincirlerini güçlendirmek için adımlar attı ancak kıtlık riskini sıfıra indirmek mümkün değil,” dedi.
Batarya üretiminde yerelleşme hedefi
Çip ve nadir toprak elementlerinin aksine Avrupa, batarya üretiminde ilerleme kaydetmeye çalışıyor. Avrupa Otomotiv Tedarikçileri Birliği (CLEPA) verilerine göre, bataryalar elektrikli araç değer zincirinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor.
Kıtanın önde gelen otomobil markaları, bu stratejik bileşeni Asya’dan ithal etmek yerine yerel olarak üretmeyi hedefliyor. Ancak bugün itibarıyla batarya pazarının büyük bölümü halen Çin ve Güney Kore merkezli şirketlerin elinde bulunuyor.
Nexperia şirketi hakkında
Nexperia, yarı iletken ve elektronik komponent üretimi yapan uluslararası bir şirkettir. Temel olarak özellikle diyotlar, transistörler ve entegre devreler (IC’ler) üretir. Şirket, otomotiv, endüstriyel elektronik, telekomünikasyon ve tüketici elektroniği gibi alanlarda kullanılır.
