Kış aylarında artan gribal enfeksiyonlar ve soğuk hava nedeniyle birçok kişi bağışıklık sistemini desteklemek için bitki çaylarına yöneliyor. Ihlamur, nane, limon, elma, tarçın, zerdeçal ve ekinezya gibi ürünlerle hazırlanan “kış çayları”, hem iç ısıtan hem de rahatlatıcı etkileri nedeniyle sıkça tercih ediliyor. Ancak uzmanlara göre bu çaylara “her derde deva” gözüyle bakmak doğru değil.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Fatih Özbey, kış çaylarının bağışıklığı destekleyici etkileri bulunduğunu ancak tek başına hastalıklardan korunmak ya da tedavi amacıyla yeterli olmadığını belirtiyor. İçerik kadar saklama koşullarının da hayati önem taşıdığına dikkat çeken Özbey, kullanılan bitkilerin temiz ve güvenilir yerlerden temin edilmesi, küf ve zararlı maddeler içermemesi, uygun koşullarda saklanması gerektiğini bildiriyor.
“Kış çayı için aldığımız meyve kuruları veya evde kuruttuğumuz bitkilerin sağlıklı bitkiler olması gerekiyor. İçeriğinde çeşitli küf ve benzeri bileşenlerin olmaması, dolayısıyla temiz yerlerde üretilmiş olması, uygun koşullarda saklanması, ondan sonra da demleme aşamalarında da uygun şartlarda demlenmesi gerekiyor”
Kış çaylarını tüketirken kimler dikkatli olmalı?
Özellikle hamileler, emziren anneler, küçük çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı nedeniyle düzenli ilaç kullanan kişilerin bitki çayı tüketmeden önce mutlaka doktora danışması öneriliyor. Doğal olmalarının zararsız oldukları anlamına gelmediğini vurgulayan Prof. Dr. Özbey, kontrolsüz tüketimin beklenmedik yan etkilere yol açabileceğini belirtiyor.
“Çünkü bunlar doğal maddeler… Tabiat eczanesinin bize lütfu olarak bakabiliriz ama vücut içerisindeki fonksiyonları açısından hiç ummadığımız zararlar da verebilir. Dolayısıyla kontrolsüz tüketmek, umduğumuz yararın aksine çeşitli zararlar da verebilir.”
Günde kaç fincan tüketilmeli?
Özbey, sağlıklı bir yetişkin için kış çaylarında günlük tüketim miktarı 1 ila 3 fincan arasında sınırlandırılmalı ve demlenen çayların uzun süre bekletilmeden tüketilmesi gerektiğini vurguluyor.
“Çayların niteliğine göre biz bunu 1 fincanla 3 fincan arasında sınırlayalım diyoruz. Çünkü bunların etkinliği bakımından baktığınızda vücuda birçok faydaları olduğu gibi çok fazla tüketirseniz de istenmeyen zararlar oluşabiliyor. O yüzden sınırlı tüketmekte fayda var.”
