Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Haziran ayında aylık bazda %0,99 oranında artış kaydetti. Açıklanan bu oran, piyasa aktörlerinin ve analiz kuruluşlarının tahminlerinin oldukça altında kaldı. Finansal kuruluşların anketlerinde Haziran ayı TÜFE artış tahminleri %1,20 ile %1,50 aralığında değişkenlik gösterirken, Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’nde bu beklenti %1,36 düzeyinde öngörülmüştü.
Enflasyonu düşüren sektörler
Manşet enflasyondaki bu yavaşlamada; gıda fiyatlarındaki hız kesilmesi ile ulaştırma ve giyim gruplarında yaşanan düşüşler etkili oldu. Aylık artışın, geçen yılın aynı ayındaki %1,37'lik oranın altında kalmasıyla birlikte yıllık enflasyon Mayıs ayına göre 0,50 puan azalarak %32,11’e geriledi. Böylece Ocak-Haziran dönemini kapsayan ilk altı aylık TÜFE artışı %17,76 olarak tescillendi.
Diğer taraftan, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) Haziran ayında %1,80 oranında yükseldi. Yİ-ÜFE’nin yıllık bazdaki artışı %28,09 olurken, 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında bu oran %27,26 olarak hesaplandı.
Maaş zamları ve yeni kira sınırı
Yılın ilk yarısına ilişkin enflasyon verilerinin netleşmesiyle, milyonlarca memur ve emeklinin Temmuz ayında alacağı maaş artış oranları da resmiyet kazandı. Bu kapsamda, ilk 6 aylık enflasyon oranı doğrultusunda SSK ve BAĞ-KUR emeklileri yüzde 17,76 oranında zam alarken; memurlar ve memur emeklileri ise toplu sözleşme ve enflasyon farkı hesaplamaları neticesinde Temmuz döneminde yüzde 13,5 oranında maaş artışı elde edecekler.
Konut ve işyeri kira sözleşmelerinin yenilenmesinde yasal sınır olarak kabul edilen 12 aylık ortalamalara göre yıllık TÜFE artışı, Haziran ayı sonu itibarıyla %32,03 oldu. Temmuz ayı içerisinde sözleşme yenileyecek olan mülk sahipleri bu yasal tavanı aşamayacak. Kira artış tavanı bir önceki aya göre 0,21 puanlık bir düşüş kaydetmiş olsa da, bu dönemde açıklanan maaş zamlarının oldukça üzerinde kaldı. Belirlenen yeni kira artış tavanı, emekli zammının 1,8 katı, memur zammının ise 2,4 katı seviyesinde gerçekleşti.
Merkez Bankası'nın faiz kararı ne olacak?
Haziran ayında enflasyonun aylık bazda %1 seviyesinin altına sarkması, para politikası adımları açısından kritik bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Enflasyondaki bu düşüş eğilimi, şu an %37 seviyesinde bulunan politika faizinde indirime gidilebilmesi için Merkez Bankası’na hareket alanı sağlayan bir unsur olarak öne çıkıyor.
Ancak uzmanlar, küresel ekonomik koşullar ve jeopolitik risklerin barındırdığı belirsizliklerin tam olarak ortadan kalkmaması ve TÜFE’nin alt kalem detayları sebebiyle temkinli duruşun korunabileceğine işaret ediyor. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, bu önemli gündem maddesiyle 23 Temmuz’da toplanacak.
Yılsonu hedefleri için kritik 6 ay
Merkez Bankası'nın revize edilmiş yılsonu enflasyon hedeflerine ulaşabilmesi için önünde kritik sınırlar bulunuyor. Enflasyonun yılsonunda %24’lük ara hedefe yakınsayabilmesi için kalan 6 ayın TÜFE ortalamasının %0,86’yı aşmaması gerekiyor. Yılsonu beklentisi olan %26’lık üst sınırın korunması için ise önümüzdeki 6 aylık dönemde aylık enflasyon ortalamasının %1,13’ün altında kalması şart.
