Haziran ayına ilişkin üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını değerlendiren Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki farkın birçok üründe dikkat çekici seviyelere ulaştığını açıkladı.
En yüksek fiyat farkının elmada görüldüğü bildirilirken, elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz izledi. Verilere göre elma tüketiciye yaklaşık 4,8 kat, havuç ve çilek 3,8 kat, yeşil fasulye ise 3,5 kat daha pahalı ulaştı.
Markette en fazla zam çileğe geldi
Haziran ayında markette takip edilen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü yaşandı. Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 81 ile çilekte görüldü. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti.
Fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesin ardından karpuz yüzde 22,3, nohut yüzde 17,1, kuru üzüm yüzde 13,3 ve yumurta yüzde 10,5 oranında ucuzladı.
Üreticide en büyük artış kabakta
Üretici fiyatlarında ise 30 ürünün 12'sinde artış, 9'unda düşüş yaşanırken, 9 üründe fiyat değişmedi. Haziran ayında üreticide en yüksek fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta gerçekleşti. Kabakta yaşanan yükselişi havuç, patlıcan, sivri biber ve patates izledi.
En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 54,8 ile karpuzda görüldü. Karpuzun ardından domates, limon, yeşil fasulye ve maydanoz üretici fiyatlarında gerileme yaşandı.
Fiyat değişimlerinin nedeni arz ve talep
Bayraktar, seralarda sezonun sona yaklaşması nedeniyle kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta arzın azaldığını, bunun da fiyatları yükselttiğini belirtti. Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arzın arttığını ve üretici fiyatlarının düştüğünü ifade eden Bayraktar, karpuzda hasat miktarındaki artışın fiyatları aşağı çektiğini söyledi.
Limon fiyatlarındaki gerilemenin talep düşüşünden kaynaklandığını belirten Bayraktar, ilkbahar yağışlarının yazlık patates üretiminde zarara yol açması nedeniyle patates fiyatlarının yükseldiğini, havuçta ise turizm sezonuyla birlikte artan talebin fiyatlara yansıdığını kaydetti.
Gübre ve yem maliyetleri yüksek seyrediyor
TZOB verilerine göre Haziran ayında Mayıs ayına kıyasla DAP gübresi yüzde 0,3, 20.20.0 kompoze gübresi ise yüzde 0,6 zamlandı. Buna karşılık üre gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 2,4 oranında geriledi. Son bir yılda ise amonyum sülfat gübresinde yüzde 77,9, amonyum nitratta yüzde 72,4, kompoze gübrede yüzde 46,1 ve DAP gübresinde yüzde 39,5 artış yaşandı.
Haziran ayında besi yemi fiyatı aylık yüzde 0,1, süt yemi yüzde 0,4 yükselirken, yıllık bazda besi yeminde yüzde 30,9, süt yeminde yüzde 29,2 artış kaydedildi. Öte yandan mazot fiyatı aylık bazda yüzde 2,7 gerilerken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,5 arttı. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,8 yükseldi.
