T24’ten Gökçer Tahincioğlu'nun haberine göre Danıştay 5. Daire, Barış Akademisyenleri hakkındaki Anayasa Mahkemesi (AYM) kararının bağlayıcı olmadığı ve ihraç akademisyenlerin göreve dönemeyeceği yönündeki hükmünü bütünüyle etkisiz kılan bir içtihat oluşturdu. Daire, beş ay arayla aynı konuda iki farklı karar çıkması ve bu durumun Danıştay 8. Daire içtihatlarına aykırı olması nedeniyle, normalde beş olan üye sayısını artırarak sekiz üyeden oluşan geniş bir heyetle dosyayı görüştü. Başkan ve yedi üyenin katıldığı müzakerede, istinaf mahkemesince mesleğe dönmesi uygun bulunmayan ihraç akademisyen hakkındaki karar çoğunluk oyuyla bozuldu.
AYM kararlarına uymak anayasal bir zorunluluktur
Geniş heyet, AYM tarafından bireysel başvuru üzerine verilen kararların yasama, yürütme, yargı ve idare makamları ile gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağına dair açık bir kural olmasa da, bu kararlara uyulmasının anayasal hukuk düzeninin ve hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğunu ifade etti. Kararda, bildiri imzalamanın düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, bu eylemin terör örgütü ile iltisak veya irtibat noktasında hukuken geçerli bir sebep olma vasfını yitirdiği vurgulandı. Bildirinin içeriğinden hareketle imzacıların terör örgütü ile ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, aksi bir kararın AYM kararını yok saymak anlamına geleceği vurgulandı.
"AYM kararlarına uymamak da sadakat yükümlülüğüne aykırı"
Kararda devlete sadakat yükümlülüğü ve örgüt iltisakı konusunda dikkat çekici bir değerlendirme yapıldı. Danıştay, AYM kararlarına uyulmamasını şu çarpıcı yorumla analiz etti:
"Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı olduğu tespit edilen kamu görevlilerinin, aynı zamanda Anayasa'ya sadakat ve tarafsızlık yükümlülüğünü de ihlal ettikleri söylenebilir. Ancak bunun için öncelikle iltisakın ortaya konulması gerekir. Örneğin; AYM kararlarını uygulamakla görevli bir kamu görevlisinin, Anayasa'nın bağlayıcı hükmüne rağmen bu kararın gereğini yerine getirmemesi Anayasa'ya sadakat yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilebilirse de, bu eylem tek başına o görevlinin terör örgütleriyle iltisaklı olduğu anlamına gelmez."
Sadece bildiri imzası kamu görevinden çıkarma sebebi değildir
Heyet, davacı hakkında başka hiçbir örgüt bağı verisi olmaksızın, sadece ifade özgürlüğü kapsamındaki bir bildiriyi imzalamış olmasından dolayı davanın reddedilmesini hukuka aykırı buldu. Kararda, kamu görevinden çıkarma için hukuki sebep olma vasfını yitiren bildiri üzerinden yapılan müdahalenin orantılılık ve gereklilik kriterlerine uymadığı belirtildi.
Bu emsal niteliğindeki karar uyarınca, sadece bildiriye imza attığı için ihraç edilen akademisyenler görevlerine iade edilebilecek. Ancak, akademisyenlerin farklı eylemlerinin de incelenmeye devam edileceği ve bu eylemlerin örgütle iltisak veya irtibat anlamına geldiği kabul edilirse, iade edilmeme yönündeki uygulamanın süreceği kaydedildi.
