Van’da bir grup duyarlı yurttaş, Urartu uygarlığından günümüze ulaşan Şamran Kanalı’nın başlangıç noktasında bir araya gelerek, 2 bin 700 yıllık tarihi su sisteminin onarılması ve yeniden suya kavuşturulması gerektiğini söyledi
Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalı Koruma Derneği Başkanı Erdem Güngör, Menua tarafından MÖ 8. yüzyılda inşa ettirilen 52 kilometrelik kanalın, Başbulak kaynağından eski Van şehrine yer çekimi ile su taşıyan mühendislik harikası bir sistem olduğunu hatırlattı.
“Kanalın 46 Kilometresi Hâlâ Ayakta Ama Su Artık Akmıyor”
Wan Haber’in aktardığına göre, Güngör, kanalın büyük bölümünün fiziksel olarak hâlâ varlığını koruduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“52 kilometrelik kanalın 46 kilometresi ayakta duruyor, ancak yanlış su politikaları, plansız müdahaleler ve bazı kurum uygulamaları nedeniyle su akışı yıllardır kesik durumda. Bazı bölümlerde tahribat oluştu, bazı yerler tamamen kurudu.”
“Tarih Ve Doğa Birlikte Yok Oluyor”
Açıklamada, Şamran Kanalı’nın sadece bir su yolu değil, aynı zamanda dünyanın en eski mühendislik yapılarından biri, Van’ın kimliği ve kültürel hafızasının önemli bir parçası olduğu vurgulandı. Güngör, yetkililere şu çağrıyı yaptı:
“Bu kanal sadece Urartuların değil, bu coğrafyada yaşayan tüm halkların ortak mirasıdır. Onarılmalı, korunmalı ve yeniden suya kavuşturulmalıdır. Tarih ve doğa birlikte yok oluyor.”
Güngör, kanalın bir bölümünde bir akarsuyun üzerinden geçtiğini, eskiden burada ahşap köprü bulunduğunu, bugün ise beton bir yapıyla aynı işin görüldüğünü kaydetti.
Geçmişte 10 bin hektar araziyi sulayan kanalın yerleşik hayatın ve tarımın gelişmesinde önemli rol oynadığını söyleyen Güngör, başlangıç noktasında bir zamanlar bulunan Kral Menua kitabesinde kanalı tahrip edenlere tanrıların lanet okuyacak şekilde uyarı yazıldığını aktardı.”
‘Şamran Suyla Buluşursa Tarım Ve Hayvancılık Gelişir”
Güngör, Şamran Kanalı’nın yeniden suyla buluşması halinde tarımın ve hayvancılığın canlanacağını, yaban hayatının da eski dengelerine dönebileceğini ifade ederek, 2.700 yıllık bu sistemin eski Van şehrine kadar yeniden akacak hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Güngör, “Şamran Kanalı’nın suyu buradan doğmuyor. Asıl kaynak Başbulak’ta yer alıyor, burası kanalın sadece resmi başlangıcı. Urartu Kralı Menua, 2 bin 700 yıl önce, Çin Seddi bile yokken bu 52 kilometrelik kanalı yaptırdı. Bir su, başka bir suyun üzerinden geçiyor ve 2 bin 700 yıl önceki ahşap köprü bugün hala aynı prensiple çalışıyor. Kral Menua’nın kitabesi burada duruyordu ve kitabede; ‘Kim bu kanalı tahrip eder, suyunu kurutursa tanrıların gazabı üzerine olsun.’ uyarısı yer alıyordu. Bu kanal sadece su kanalı değil, bir yaşam damarı ve yeniden eskisi gibi akarsa tarım canlanır, yaban hayatı geri döner. Menua’nın su damarı yeniden eskisi gibi akmalı ve canlanmalı.” dedi.
