Yükseköğretim Kurulu (YÖK), yurt dışı eğitim hayali kuran adayların gelecekte mağduriyet yaşamaması için kritik bir bilgilendirme yayımladı. Yapılan açıklamada, dijital mecralarda ve bazı danışmanlık şirketleri tarafından kullanılan "yüzde 100 denklik" veya "sınavsız denklik" gibi ifadelerin gerçeği yansıtmadığı vurgulandı.
İlk adım: e-Devlet'ten tanınırlık sorgulama
Adayların, tercih edecekleri kurumun YÖK tarafından kabul edilip edilmediğini eğitime başlamadan önce teyit etmeleri gerekiyor. Bu işlem, e-Devlet Kapısı üzerindeki "Okul Tanıma Belgesi Sorgulama" hizmeti aracılığıyla saniyeler içinde yapılabiliyor. Eğer kurum bilgisi sistemde çıkmıyorsa, YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığına dilekçe ile başvurulması öneriliyor.
"Diploma fabrikalarına" karşı dikkat
Bazı ülkelerde resmi statüsü olmayan ve kamuoyunda "diploma fabrikası" olarak adlandırılan kurumların, reklamlar yoluyla öğrenci avına çıktığına dikkat çekildi. YÖK, bu tür kurumlardan alınan diplomaların Türkiye'de hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını ve denklik verilmesinin hukuken mümkün olmadığını hatırlattı.
Tanıma ve denklik arasındaki fark
Açıklamada, sıkça karıştırılan iki önemli kavrama açıklık getirildi:
-
Tanıma: Yurt dışındaki bir üniversitenin YÖK tarafından resmi olarak "üniversite" statüsünde kabul edilmesidir.
-
Denklik: Mezuniyet sonrası alınan diplomanın, Türkiye'deki eşdeğer eğitim seviyesiyle (Lisans, Yüksek Lisans vb.) uyumunun bireysel belgeler üzerinden değerlendirilmesidir.
Aracı kurumlara itibar etmeyin
YÖK, Ankara dışında herhangi bir şubesinin veya bağlı danışmanlık kuruluşunun bulunmadığının altını çizdi. Süreci hızlandıracağını veya "olumlu sonuç garanti ettiğini" iddia eden aracı kişi ve kurumların beyanlarının tamamen asılsız olduğu, vatandaşların yalnızca resmi kaynaklardan gelen bilgilere itibar etmesi gerektiği belirtildi.
Denklik sürecinde bilinmesi gereken kritik detaylar
İlk 400 okul avantajı
YÖK’ün güncel düzenlemelerine göre, dünya üniversite sıralamalarında (QS, Times Higher Education gibi) ilk 400 içerisinde yer alan üniversitelerden mezun olanlar için denklik süreçleri çok daha hızlı ve kolay ilerliyor. Bu okullardan alınan diplomalarda, doğrudan denklik alma ihtimali oldukça yüksek.
YKS şartı detayı
Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık ve Hukuk gibi klinik ve tescile tabi branşlarda yurt dışında eğitim alacak adayların, eğitime başladıkları yıl Türkiye’deki YKS’ye girmiş olmaları ve belirli bir başarı sıralamasına sahip olmaları gerekebilir. Bu şartı sağlamadan alınan diplomalar, okul tanınsa bile denklik alamama riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.
Sadece online eğitim geçerli mi?
YÖK, hibrit veya örgün eğitim programlarını tanırken; tamamı uzaktan eğitim (online) olan yurt dışı lisans programlarına denklik verilmesi konusunda oldukça katı kurallar uyguluyor. Pandemi dönemi istisnaları dışında, eğitimin büyük bir kısmının ilgili ülkede ve kampüs ortamında alınmış olması şartı aranıyor.
Pasaport kayıtları inceleniyor
Denklik başvurusu yapıldığında YÖK, Emniyet Genel Müdürlüğü ile koordineli çalışarak öğrencinin eğitim süresince o ülkede bulunup bulunmadığını pasaport kayıtlarından kontrol ediyor. Ülkede kalınması gereken yasal süreyi (akademik takvim uyumu) tamamlamayanların başvuruları reddediliyor.
Seviye Tespit Sınavı (STS) gerekebilir mi?
Mezun olduğunuz okul tanınıyor olsa bile, YÖK diplomanızın içeriğini Türkiye’deki müfredatla kıyaslayabilir. Eğer ders içeriklerinde eksiklik görülürse, mezuniyet sonrası Seviye Tespit Sınavı’na (STS) girmeniz veya eksik dersleri Türkiye’deki bir üniversitede tamamlamanız istenebilir.
