Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre yalnız yaşayan kişi sayısı 5,5 milyonu aşarken, son 10 yılda yaklaşık yüzde 66 artış gösterdi.
Medicana Çamlıca Hastanesi’nden Klinik Psikolog Cansu Kaya, yalnızlığın sadece bireysel bir tercih değil, toplumsal bir dönüşüm olduğuna dikkat çekti. Kaya, yalnız yaşamak ile yalnızlık hissinin aynı şey olmadığını vurguladı:
“Kalabalıklar içinde de yalnız hissedilebilir. Uzun sürdüğünde hem ruhsal hem fiziksel sağlığı etkileyen kronik bir stres haline dönüşür”
Uzun süreli yalnızlığın vücudu sürekli alarmda tutan bir stres mekanizmasını tetiklediğini belirten Kaya, bunun kalp ve damar hastalıkları riskini artırabildiğini, bağışıklık sistemini zayıflatabildiğini ve inme riskinde artışa yol açabildiğini aktardı. Uyku bozuklukları, metabolik dengesizlik, inflamasyon artışı ve stres hormonlarının yüksek seyretmesi de yalnızlığın diğer etkileri arasında yer alıyor.
Kaya, yalnızlığın ölüm riskini sigara, obezite ve hareketsizlik gibi risk faktörleriyle karşılaştırılabilir düzeyde olduğunu ifade ederek, “Sessiz ama güçlü bir sağlık tehdididir” değerlendirmesinde bulundu.
Uzun süreli yalnızlığın depresyon, anksiyete, özgüven kaybı, bilişsel gerileme ve demans riskinde artışla ilişkilendirildiğini aktaran Kaya, yalnız bireylerde fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve bağımlılık davranışlarına yönelme oranının da daha yüksek olabildiğini kaydetti.
Kaya, toplumsal yapının değişmesi, dijital iletişimin yüz yüze temasın yerini dolduramaması ve büyükşehirlerdeki hızlı yaşam temposunun yalnızlığı artırdığını vurguladı. Çözümün yalnızlığı inkar etmek değil, sosyal bağları bilinçli şekilde güçlendirmek olduğunu söyledi.
Alınabilecek önlemler arasında topluluk ve mahalle ilişkilerinin desteklenmesi, yaşlı bireylerin izolasyonunu azaltacak programlar, gençlerde dijital bağımlılık yerine gerçek sosyal temasların teşvik edilmesi ve psikolojik destek hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması bulunuyor.
