Van’ın İpekyolu ilçesinde çarşı merkezde olan İran pasajı uzun yıllardır hem halka hem de turistlere hizmet veriyor. 1977 yılında kurulan İran pasajı 2017 yılında da dönüşüme uğradı.
Bu kapsamda görevlendirilen belediye ekipleri, çöpe atılan ömrünü tamamlamış lastik, ambalaj ve metal atıklar, plastik kapaklar ile çeşitli geri dönüşüm malzemelerini topladı.
Atık malzemeleri yeniden tasarlayarak köpek barınağı, kitaplık, koltuk, çiçeklik, süs eşyalarına dönüştürerek boyayan belediye ekipleri, sokaktaki duvarlara da 50 bin plastik kapak yapıştırarak üzerlerine dünyaca ünlü ressamların eserlerini yansıttı. Duvara yansıtılan eserler fotoğraf çekimi içinde yoğun rağbet gördü.
2025 Temmuz ayında da yeniden dönüşüme giren İran pasajı esnafın birliğiyle mozaik uygulamalarıyla yenilenen zemini ve aydınlatma unsuruyla yeni bir görünüme kavuştu. Yeni görünümüyle birlikte “Kadın pasajı” ismiyle ziyaretçilerini ağırlıyor.
“Hiçbir kurumdan destek bulamadık, kendi imkanlarımızla yaptık”
Pasaj esnafı Mesut Borak, uzun yıllardır sürdürdükleri çabayı şu sözlerle anlattı: “Çarşımız bakımsızlığından dolayı âtıl duruma düşmüştü. Birçok kuruma başvurduk ama hiç kimseden destek bulamadık. En son kendi aramızda toplandık ve kısıtlı bir bütçeyle ne yapabiliriz diye düşündük. Şükürler olsun ortaya çok güzel bir yapı çıkardık. Çalışmalarımızı dört etap halinde yürütülerek esnafın mağdur olmamasını sağladık. 20 günde tüm yenileme işini bitirdik. Şu an Van’ın en uğrak yeri olduğumuzu düşünüyorum.”
Esnaf Mesut Borak
“Ortak kararımızdı”
Borak, “Pasajın yeni kimliği yalnızca tasarımla sınırlı kalmadı. Esnafların ortak kararıyla çarşının ismi ‘Kadın Pasajı’ olarak değiştirildi. Van’a gelen yerli yabancı turistleri yeni çarşımıza bekliyoruz. Henüz bitmeyen aşamalarımız da var, tamamlandığında güzel bir açılış yapacağız,” diye konuştu.
“Pasajın imajı tamamen değişti”
Gümüş ustası Gülay Tomar, yenilenen görünüme duyulan ilgiyi şöyle anlattı: “Eski dekor bizim için çok kötüydü. Şimdi hem tavan hem zemin hem de ışıklandırma tamamen yenilendi. Hem yerli hem de turistler daha çok dikkat eder oldu. Yenilenme esnafa da ekonomik katkı sağladı, satışlarda yüzde 50 artış oldu.”
Gümüş Ustası Gülay Tomar
“Eskiden herkes girmeye korkuyordu, şimdi pırıl pırıl”
Terzi Ali İhsan Dicle, “Yenilenme sonrası güvenlik ve temizlik algısının tamamen değişti. Eskiden korkudan kimse buraya girmezdi. Şimdi ana caddeden daha güzel bir mesken oldu. Esnaflar olarak hepimiz memnunuz,” ifadelerini kullandı.
Terzi Ali İhsan Dicle
