Doğu Anadolu'nun önemli turizm merkezlerinden Van'da, son yılların en durgun yaz sezonlarından biri yaşanıyor. Ağırlıklı olarak İranlı turistlerin tercih ettiği kentte, bölgesel gelişmeler ve ulaşımda yaşanan aksaklıklar otellerin büyük oranda boş kalmasına yol açtı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan VAHATUDER Başkanı Abdullah Tunçdemir, tek pazara bağımlılığın sektörü olumsuz etkilediğini belirtti. Tunçdemir, 'Urartu mirasını değerlendirmeli; Avrupa, Uzak Doğu ve Ermenistan gibi alternatif pazarlara yönelmeliyiz' dedi.
Öte yandan VANOTED Başkan Yardımcısı Emre Değer ise artan maliyetlerin rezervasyonları etkilediğini vurguladı. Değer, 'Iğdır’daki sınır kapısının açılmasıyla Ağrı, Iğdır, Doğubayazıt ve Van’ı kapsayan yeni bir turizm koridoru oluşturulmalı' ifadelerini kullandı.
Van Gölü Havzası Turizm Derneği (VAHATUDER) Başkanı Abdullah Tunçdemir
"Tek pazara bağımlılık Van’ı olumsuz etkiledi"
Van Gölü Havzası Turizm Derneği (VAHATUDER) Başkanı Abdullah Tunçdemir, bölgesel gerilimlerin ve tek pazara bağımlılığın kent turizmini durma noktasına getirdiğini belirterek otellerin boş kaldığını vurguladı:
"Bölgesel gerilimler en çok kentimizi etkiledi; yaz sezonu çok kötü geçti. İran pazarına bağımlı kalıp alternatif üretemeyince kırılganlığımız arttı. Mardin ve Karadeniz dolup taşarken bize kültür turları neredeyse hiç gelmedi. Yabancı turistlerin büyük bölümünü İranlılar oluştursa da basına yansıyan rakamlar abartılıydı. Günübirlik veya transit geçiş yapanların da turist sayılması yapay bir yoğunluk algısı yarattı. Oysa gerçek turizm için en az 1-2 gece konaklama şarttır. Bu şişirilmiş rakamlar yüzünden dışarıdan gelmek isteyenler 'Van doludur' düşüncesiyle vazgeçti. Sonuç olarak otellerimiz boş kaldı ve hedeflerimizin gerisinde kaldık."
"Uçak seferleri ve demiryolu şart"
Van’da turizm sektörünün önündeki en büyük engellerden biri olan ulaşım sorununa dikkat çeken Tunçdemir, uçak seferlerindeki yetersizliğin ve demiryolu altyapısındaki eksikliklerin kentin potansiyelini olumsuz etkilediğini belirtti:
"Uçak bizim için olmazsa olmazımız. Eskiden günlük 20-25 sefer yapılırken bu sayı 10-12'ye düştü. Bilet fiyatları iki katına çıkıyor ve tur operatörleri başka bölgelere kayıyor. Valilik, milletvekilleri ve ticaret odasının Türk Hava Yolları ve diğer şirketlerle görüşüp sefer sayısını artırması şart. Benzer bir durum tren ulaşımında da geçerli. Kars, Doğu Ekspresi ile büyük bir ivme yakaladı; ancak Van'ın altyapısı Kars'tan çok daha iyi. Tatvan'a gelen trenin Ahlat, Adilcevaz ve Erciş üzerinden Van'a ulaşacağı Kuzey Demiryolu Hattı yapılmalı, feribot aktarması son bulmalı. Bu hat açılırsa Van sadece kışın değil, yazın da büyük turist çeker."
"Urartu kültürünü değerlendiremedik"
Sektörün geleceği için süregelen tanıtım eksikliklerine dikkat çeken Tunçdemir, Urartu kültürünü yeterince değerlendiremediklerini vurgulayarak bölgesel iş birliği ve yeni pazar arayışlarının hayati önem taşıdığını belirtti:
"En önemli konu tanıtım. Van'ın tarihini, doğasını ve kültürünü sürekli gündemde tutmalıyız. Tek pazara çakılı kalmayıp Orta Doğu, Ermenistan, Avrupa ve Uzak Doğu gibi alternatif kulvarlara yönelmeliyiz. Van Gölü Havzası 4 mevsim turizme uygun ancak Urartu mirasını değerlendiremedik. Urartu bizim için Göbeklitepe kadar önemli bir marka. Komşu iller ortak çatıda birleşirken biz bölgesel bir çalışma yürütemedik. Potansiyelimize sahip çıkamadığımız için geri kalıyoruz."
Van Otelciler ve Turizmciler Derneği (VANOTED) Başkan Yardımcısı Emre Değer
"Doluluk oranları yüzde 20'ye düştü"
Van Otelciler ve Turizmciler Derneği (VANOTED) Başkan Yardımcısı Emre Değer, otellerdeki doluluk oranlarının kritik seviyelere gerilediğini belirtti. Geçen yıla kıyasla turist sayısında büyük bir düşüş yaşandığına dikkat çeken Değer, şunları söyledi:
"Sezon ortasında olmamıza ve İran odaklı çalışmamıza rağmen otellerin doluluk oranı yüzde 20 seviyesinde kaldı. Turist sayısında geçen yıla göre yarı yarıya düşüş var. Çok sayıda destinasyonumuz ve ürünümüz bulunsa da hedef pazarlara ulaşamadık. Geçtiğimiz günlerde düzenlenen festival sayesinde kısa süreliğine yüzde 70-80 doluluğu yakalasak da sonrasında tesislerimiz yine boş kaldı. Savaşın şiddetlenmesiyle mevcut rezervasyonlar da iptal edilmeye başlandı. Sezonun kapanmasına az bir zaman kalmasına rağmen önümüzdeki döneme ilişkin herhangi bir rezervasyon alabilmiş değiliz."
"Yüksek maliyetler turizmi zorluyor"
İç pazardaki durgunluğa ve atılması gereken diplomatik adımlara değinen Değer, yüksek maliyetler ile krizlerin sektörü olumsuz etkilediğini vurgulayarak şöyle konuştu:
"Yerli turist sayısındaki düşüşün temel nedeni artan enerji ve ulaşım giderleridir. Farklı illerden gelecek kafilelerin otobüs maliyeti iki katına çıktığı için seyahatler kısıtlandı; sezonluk doluluğumuz yüzde 50'yi geçmedi. Potansiyelimizi artırmak için alternatif ülkelere odaklanmalıyız. Ermenistan sınır kapısının açılması; Van, Iğdır, Ağrı ve Doğubayazıt bölgesini canlandıracaktır. Ayrıca Irak pazarındaki vize engeli de kaldırılmalıdır. Bölgedeki savaş ortamı ve belirsizlik son bulmadan turizmin eski günlerine dönmesi mümkün değil."
