23 Ekim 2011’de 7,2 büyüklüğündeki depremle sarsılan Van, 9 Kasım 2011’de meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki ikinci depremle bir kez daha yıkım yaşamıştı. İkinci depremde 40 kişi yaşamını yitirirken, çok sayıda kişi enkaz altından sağ olarak çıkarılmıştı.
Yıllar sonra, 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası da Van AFAD ekipleri, Malatya ve Hatay başta olmak üzere birçok ilde enkaz altından yurttaşların kurtarılmasını sağladı. Bugün ise yaşadıkları tecrübeyi, olası afetlere karşı hazırlıklı olmak için yeni nesil ekiplerle paylaşıyorlar.
“Van’da büyük bir kentsel dönüşüm yaşandı”
Van AFAD Eğitim Uzmanı Taner Eltutan, 2011’deki depremlerde arama kurtarmadan sorumlu birim amiri olarak görev yaptığını belirterek, kentin o dönemde büyük hasar aldığını söyledi.
Eltutan, “Van’da hem Erciş hem de merkezde ciddi yıkım ve maalesef can kayıpları oldu. Ancak depremlerin ardından devletimizin katkısıyla şehirde büyük bir kentsel dönüşüm yaşandı. TOKİ konutları ve özel sektörün yaptığı binalar, yapı denetim sistemi sayesinde artık çok daha sağlam inşa ediliyor,” dedi.
Deprem öncesi, sırası ve sonrasına yönelik hazırlıklarını sürdürdüklerini vurgulayan Eltutan, 6 Şubat depremlerinde de Malatya’da görev yaptıklarını belirtti: “Depremin ilk dakikasından itibaren yola çıktık. Çok sayıda vatandaşımızın kurtarılmasına vesile olduk. Enkaz altında sıkışan bir çiftimiz vardı; beyefendi eşinin önce çıkarılmasını istedi. Her ikisinin de sağ olarak kurtarılması bizim için tarifsiz bir mutluluktu.”
“Hayatım boyunca unutamayacağım bir görevdi”
Van AFAD Haberleşme Birim Amiri Yavuz Sancak da 23 Ekim 2011’deki 7,2 büyüklüğündeki depreme ailesiyle dışarıda yakalandığını, ailesini güvenli bir yere bıraktıktan sonra hemen enkaz bölgesine koştuğunu anlattı.
Sancak, “İkinci depremde Bayram Oteli’ne yöneldik, en büyük yıkım oradaydı. Otelde çok sayıda insan vardı. Bir öğretmen kardeşimiz kolu kirişin altına sıkışmıştı. Canının çok yanacağını bilerek kolunu kurtardık. Sonrasında gelip bize teşekkür etti. O an, çalışma hayatım boyunca unutamayacağım bir görevdi,” dedi.
Sancak, 6 Şubat depremlerinde de ekipleriyle birlikte Malatya ve Hatay’da görev yaptıklarını aktardı.
“Köpeğimiz Köpük, 6 kişinin bulunmasını sağladı”
Arama kurtarma köpeği eğitmeni Niyazi Özbek, 2011 Van depreminde Erciş’te yıkılan Göldaş Apartmanı’nda görev yaptığını hatırlatarak şunları söyledi: “O gün köpeğim tepki verdi, hemen o noktaya yöneldik. Serpil Göldaş adında bir vatandaşımız, sadece 10 santimetrelik bir boşlukta nefes alabiliyordu. Bizi görünce gözleri parladı, onu sağ salim çıkardık. O anı hiç unutamam.”
6 Şubat depremlerinde de Malatya’da görev yaptıklarını belirten Özbek, köpekleri ‘Köpük’ sayesinde 6 vatandaşın enkazdan sağ çıkarıldığını anlattı: “O gün hava çok kötüydü ama hızlıca Malatya’ya ulaştık. Enkazda yaşlı bir teyzemizin oğluyla karşılaştık. Köpeğimizin çalıştığını görünce umutlandı. Köpük, kısa sürede teyzemizi buldu. O an hepimiz çok duygulandık.”
Afet bilinciyle yeni kuşaklara deneyim aktarımı
Van AFAD ekipleri, hem 2011’deki acı tecrübelerden hem de 2023 depremlerindeki sahra çalışmalarından edindikleri deneyimleri şimdi yeni gönüllü ekiplerle paylaşıyor. Amaçları, afetlere karşı daha hazırlıklı bir toplum ve daha güçlü kurtarma ekipleri oluşturmak.
