Siirt'in Pervari ilçesinde keşfedilen endemik bitki türü “gladiolus siirtensis”, dünya üzerindeki son derece sınırlı yayılış alanıyla bilim dünyasının dikkatini çekiyor.
Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu tarafından yürütülen “Siirt İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi Projesi” kapsamında Herekol Dağı eteklerindeki Kovanağzı köyü kırsalında keşfedilen bitki, 2023 yılında bilim dünyasına tanıtıldı.
Latince kurallara uygun şekilde “gladiolus siirtensis” adı verilen tür, Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre yalnızca tek bir yaşam alanına sahip olması nedeniyle “kritik tehlike altında” (CR) kategorisinde yer alıyor.
Prof. Dr. Mehmet Fidan, bitkinin dünyada yalnızca yaklaşık 300 metrekarelik bir alanda görüldüğünü belirterek, bu durumun türü son derece önemli hale getirdiğini söyledi. Fidan, bölgenin izole yapısının biyolojik çeşitlilik açısından büyük zenginlik taşıdığını ifade ederek, ilerleyen süreçte aynı alandan yeni bitki türlerinin de bilim dünyasına kazandırılabileceğini belirtti.
Bitkiye “Siirt kılıç otu” adının, keşfedildiği ilin adına atfen verildiğini aktaran Fidan, türün kültüre alınarak ileride park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Bitkinin hem otlanma baskısı altında bulunduğunu hem de çok dar bir alanda yayıldığını vurgulayan Fidan, bu nedenle türün kritik seviyede tehlike altında olduğunu belirtti.
Yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açan narin yapılı bitkiye zarar verilmemesi gerektiğini ifade eden Fidan, türün koparılması halinde 699 bin 245 lira idari para cezası uygulandığını hatırlattı. Bitkinin, araçla ulaşımın mümkün olmadığı bir bölgede keşfedildiğini belirten Fidan, bu tür zorlu alanların bilim insanları için yeni keşiflerin başlangıç noktası olduğunu sözlerine ekledi.
