Mardin'den Muş'a gelen yaklaşık 100 kişiden oluşan 17 aile, Şenyayla ve Andok Dağları'nın eteklerinde mangal kömürü üretimi için yoğun mesai harcıyor. Devletin kesim izni verdiği alanlarda budanan meşe ağaçlarını toplayan aileler, aylar süren zahmetli üretim sürecinin ardından elde ettikleri mangal kömürlerini Türkiye'nin farklı illerine gönderiyor.
Sabahın erken saatlerinde çalışmaya başlayan üreticiler, traktörlerle üretim sahasına taşınan meşe odunlarını tek tek dizerek kubbe şeklinde büyük yığınlar oluşturuyor. Kömür üretiminin en önemli aşamalarından biri olan bu yığınların üzeri saman ve toprakla kapatıldıktan sonra kontrollü şekilde yakılıyor. Yaklaşık bir ay süren kömürleşme sürecinin ardından mangal kömürleri paketlenerek satışa hazır hale getiriliyor.
Çocukluğundan bu yana mangal kömürü üretimi yaptığını belirten 65 yaşındaki Davut Sazan, geçimlerini sağlamak için her yıl ailece Muş'a geldiklerini söyledi. Sabah saat 04.00'te çalışmaya başladıklarını anlatan Sazan, büyük emek isteyen bu işin karşılığını aylar sonra alabildiklerini ifade etti.
Sazan, sıcak hava ve zorlu çalışma koşullarına rağmen üretime devam ettiklerini belirterek, "Bu iş büyük emek istiyor. Ürettiğimiz kömürleri Türkiye'nin dört bir yanına gönderiyoruz. Mevsime göre en az 7 ay burada kalıyoruz. Çalışma durumuna göre her aile yaklaşık 60 ila 100 ton mangal kömürü üretebiliyor." dedi.
Beş çocuk annesi Rojda Sazan ise kadınların da üretimin her aşamasında görev aldığını belirtti. Hem ev işleriyle ilgilendiklerini hem de odunların hazırlanması, taşınması ve dizilmesinde çalıştıklarını söyleyen Sazan, üretim sürecinin yaklaşık bir ay sürdüğünü ve herkesin el birliğiyle çalıştığını ifade etti.
Kayalısu Köyü Muhtarı Bilal Erez de mangal kömürü üretiminin devletin izin verdiği alanlarda gerçekleştirildiğini belirterek, kontrollü şekilde budanan meşe ağaçlarının yeniden filizlenerek çoğaldığını söyledi. Erez, bu üretimin bölgedeki birçok aile için önemli bir geçim kaynağı olduğunu vurguladı.
