Türkiye’nin en doğusunda yer alan ve kara yolu ulaşımının uzunluğu nedeniyle hava yoluna büyük ölçüde bağımlı olan Van’da, yaz aylarının gelmesiyle birlikte uçak bileti sorunu yeniden gündeme geldi. Kentte yaşayan yurttaşlar düğün, taziye, sağlık ve aile ziyaretleri gibi zorunlu nedenlerle seyahat etmekte güçlük çekerken, turizm sektörü temsilcileri de yüksek bilet fiyatları nedeniyle Van’a yönelik tur programlarının pazarlanamadığını belirtiyor. Yaz dönemlerinde uçaklarda yer bulmanın zorlaştığını, bulunan biletlerin ise yüksek fiyatlardan satıldığını ifade eden VAN Turizmciler Derneği (VANTUDER) kurucu üyesi ve Haldi Tur Acentesi sahibi Murat Beyaz, Van’ın mevcut uçak seferlerinin kentin ihtiyacını karşılamadığını söyledi. Beyaz, son 7-8 yıldır her yaz aynı problemin yaşandığını belirterek, yüksek bilet fiyatlarının hem yurttaşları hem de Van turizmini olumsuz etkilediğini dile getirdi.
“Her yaz aynı problemi yaşıyoruz”
Van’da yaz aylarının yurttaşlar için çileye dönüştüğünü belirten Murat Beyaz, “Son 7-8 senedir biz her yaz bu problemi yaşıyoruz. Yaz dönemi geldi mi bizim için çile başlıyor. Normalde yaz dönemi herkes için bir ferahlıkken, insanlar bir yerden bir yere rahatça giderken biz maalesef çakılı kalıyoruz. Bilet bulamıyoruz, bilet bulduğumuzda da çok pahalıya uçuyoruz,” dedi.
“Van biletleri ülke ortalamasının iki katına çıkıyor”
Uçak bileti fiyatlarının Van özelinde ciddi şekilde arttığını ifade eden Beyaz, “Normalde ekonomisi düzgün olan ülkelerde iç hat uçuşları 50-60 dolar seviyesindedir. Hadi çok yüksek çıktı diyelim 70 dolar olur. Bizde ise neredeyse 150 dolar, 150 euroya kadar çıkıyor ve bu durum Van’a özgü bir şey olmaya başladı. Diyarbakır’a, Erzurum’a da yüksek fiyatlar olabiliyor ama uçakta yer tükenmeye doğru o fiyatlar çıkıyor. Van’da ise 3 ay sonrasına baktığınızda bile 6 bin 500 TL’den aşağı fiyat bulamıyorsunuz. Aynı dönemde Erzurum’a 2 bin TL’ye, Diyarbakır’a 3 bin TL’ye, Urfa’ya 3 bin TL’ye bilet bulunabiliyor. Bizdeki fiyatlar sürekli ülke ortalamasının 2, hatta 2,5 katı oluyor,” diye konuştu.
“Asgari ücretli bir ay çalışıp sadece uçak biletine para yetiştiriyor”
Yüksek bilet fiyatlarının dar gelirli yurttaşları zorladığına dikkat çeken Beyaz, “Bölge zaten fakir bir bölge. Halkın büyük çoğunluğu asgari ücretle çalışıyor. Asgari ücretle çalışan bir insan, bir aylık emeğiyle sadece birkaç uçak bileti satın alabiliyor. Bu insanın düğünü oluyor, taziyesi oluyor, cenazesi oluyor. Gitmesi gerekiyor, gelmesi gerekiyor, ailesiyle seyahat etmesi gerekiyor. Bir karı koca İstanbul’daki bir cenazeye gitmek istese, bir ay boyunca çalıştığı parayı sadece gidiş dönüş uçak biletine verecek. Bu insan o ay ne yiyecek, ne içecek, kirasını, faturasını nasıl ödeyecek? Bu Allah’tan reva mıdır?” ifadelerini kullandı.
“Van’a gelen uçak sayısı potansiyeli karşılamıyor”
Van’daki sefer sayısının yetersiz olduğunu söyleyen Beyaz, “Van’daki uçak sayısı Van’a yetmiyor. Van’a gelen uçak sayısı kentteki potansiyeli karşılamıyor. Evet, Van uzak bir hattır. Hava yolu şirketleri de bunu dile getiriyor ve bu konuda haklı oldukları noktalar var. Avrupa’daki bazı ülkelere yapılan uçuşlarla Van uçuşu mesafe olarak birbirine yakın olabiliyor. Ancak problem burada başlıyor. Eğer biz sosyal bir devletsek, önce kendi vatandaşımıza hizmet edeceğiz. Önce kendi vatandaşımızı uçuracağız,” dedi.
“Van uçakları dolu gidip geliyor”
Van uçuşlarında zarar gerekçesinin öne sürülemeyeceğini belirten Beyaz, “Van uçakları yüzde 100 dolulukla gidip geliyor. Yani zarar söz konusu değil. İç hatlarda 50, 60, 70 dolar seviyelerinde uçulması gerekirken biz neredeyse 150 dolardan aşağı uçamıyoruz. Avrupa’yla hemen hemen eşdeğer fiyatlara uçuyoruz. Hatta bazı dönemlerde İstanbul’dan Avrupa’nın herhangi bir ülkesine giden uçak fiyatıyla Van uçağı arasında bile Van aleyhine fark oluyor. Avrupa bileti 5 bin TL iken Van bileti 7 bin 500 TL’ye çıkabiliyor,” diye konuştu.
“Van’a günde en az 20 uçak inmeli”
Kentteki uçak sayısının yaz aylarında ihtiyacı karşılamadığını ifade eden Beyaz, “Mevcut uçak sayısı kış aylarında, tatil ve bayram dönemleri hariç, normal günlerde bize yetebiliyor. Ama yaz döneminde maalesef ihtiyacımızı karşılamıyor. Şu an Van’a en az günde 20 uçağın inip kalkması lazım. Mevcut sayı 11-12 civarında. Van’ın 7-8 uçağa daha ihtiyacı var. Bu uçaklar konulmadığı sürece biz her sene, her yaz bu sıkıntıyı yaşamaya devam edeceğiz,” dedi.
“Bu şekilde turizm pazarlaması yapamayız”
Uçak bileti fiyatlarının tur programlarını doğrudan etkilediğini belirten Beyaz, “Bu işin bir de turizm ayağı var. 3 gece 4 günlük bir program hazırlarken konaklama, yeme içme, kahvaltı, akşam yemeği, rehber ve ulaşım bir kalem; uçak bileti ayrı bir kalem. Neredeyse birbirine eşit hale geliyor. Bu şekilde biz turizm pazarlaması yapamayız. Bu şekilde turiste Van turu satamıyoruz. Van’a geliş gidiş dahil 3-4 günlük bir turun maliyeti uçakla birlikte 25-30 bin liraya yaklaşıyor. Bunun yarısından fazlası uçak bileti oluyor. Geriye kalan kısım konaklama, rehber, ulaşım, yakıt, kahvaltı ve akşam yemeğine kalıyor,” ifadelerini kullandı.
