Van merkezde doğalgaz kullanımı yaygınlaşsa da, kenar mahalleler ve kırsal kesimdeki yurttaşlar ısınma ihtiyacını sobalarla karşılıyor. Kış hazırlıklarının hızlandığı bu dönemde, soba üreticileri önceki yıllara göre düşüş yaşansa da yoğun bir mesai harcıyor.
Satışlar kırsala kaydı, fiyatlar arttı
Sobacılar Çarşısı'nda üretilen saç sobaların fiyatı, yaklaşık yüzde 70 zam oranıyla şimdilik 1.000 TL civarında satılıyor.
Soba ustası Mesut Anter, işlerinin büyük ölçüde kırsal bölgelere kaydığını belirtti:
"Eskilere göre işlerde baya bir düşüş var. Şehrin neredeyse her yerine doğalgaz gitmiş durumda. Şehir merkezinde satış yapamıyoruz. Ağırlıklı saç sobalar kırsal bölgelerde kalan köylülere gidiyor. Zaten kırsal kesimde insanlar yaşadıkça bize de iş olur. Eskiden bir çeşit soba türü yapıyorsak şu anda 50’ye yakın çeşit soba yapmaktayız."
Anter, soba fiyatlarındaki artışın maliyetlerden kaynaklandığını ifade ederek, "Geçen yıl 800 TL’ye satılan bir sobanın maliyeti bu yıl 1.000 ile 1.200 TL arasında değişiyor. Neredeyse kafa kafaya bir kazancımız var. Yaz boyu soba yapıyoruz, kış aylarında ise toptancılar bizden aldıkları sobaları köylere götürüp satıyor." dedi.
Çırak yetiştirme sorunu
35 yıldır soba ustalığı yapan Mesut Anter, mesleğin geleceği konusunda endişeli:
"Sadece eskilerden ben tek kaldım. Mesleği devam ettiriyorum ama artık eskisi gibi çırak yetiştirmek çok zor olmuş. Eskiden aileler çocukları meslek kazansınlar diye getirip bize teslim ederlerdi. Şu an artık öyle değil. Herkes 'acaba çocuğum gitse oraya ne kadar maaş verecek' diye yaklaşıyor. Kimse çocuğum bir meslek öğrensin derdinde değil, ne kadar maaş alacak derdine düşmüş. Kimse mesleği öğrenmek için çabalamıyor. Zaten bu gidişat ile de usta kalmayacak."
Soba üreticisi Metin Akçan ise 12 yıldır bu işi yaptığını belirterek, "İşlerimiz geçen yıla nazaran bir tık daha düşük. Aslında her yıl bir önceki yılı aratıyor. Yurttaşlar bizlerden aldığı sobaları sonbahar mevsiminin ilk iki ayında kullanabiliyorlar. Sonrasında kömüre geçilince turbo büyük sobalar kurmak zorunda kalıyorlar,” şeklinde konuştu. Akçan da işlerindeki düşüşün doğalgazın yaygınlaşmasından kaynaklandığını dile getirdi.
