Van’da özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine olan talep her yıl artarken, kurumların karşılaştığı yapısal ve finansal sorunlar eğitim kalitesini doğrudan etkiliyor. Özellikle otizm, dil-konuşma bozukluğu ve gelişim geriliği gibi alanlarda başvuru sayılarının yükselmesi hem uzman ihtiyaçlarını artırıyor hem de seans düzenlemelerinde yeni talepleri beraberinde getiriyor. Mevcut ödeneklerin yetersizliği, servis maliyetleri ve yakıt fiyatlarındaki artış ise kurumların hizmet kapasitesini sınırlandırıyor.
Konuya ilişkin değerlendirme yapan Van Duyu Araştırma Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde eğitim veren Özel Eğitim Uzmanı Bedran Seven, bu tabloya ilişkin çeşitli sorunlara dikkat çekti.
“Ödeneklerdeki yetersizlik kurumları zorluyor”
Bu soruna değinen Bedran Seven, “Devlet tarafından yapılan ödeneklerin yetersiz kalması, kurumun eğitim ve konfor alanında yeterli bir düzeye gelmesinde ciddi zorlukların ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Servis hizmeti yine aynı şekil yakıt fiyatları ve sanayi masrafları hizmeti zorlayabilmekte. Son olarak öğrencilere tanınan seans haklarının az olması hem kurum için hem de öğrenciler için olumsuz etkileri olabilmekte,” dedi.
Van’da otizm vaka sayısında artış
Vaka yoğunluğuna ilişkin konuşan Seven, “Van’da tanı olarak maalesef en yoğun karşılaştığımız otizm tanısıdır. Son üç yıl içinde ciddi bir artış var, neredeyse her gün yeni vakalarla tanışıyoruz. Bunun yanı sıra konuşma bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve gelişim geriliği de çoğunlukla denk geldiğimiz tanılar,” ifadelerini kullandı.
Erken tanı 2 yaşa kadar geriledi
Öğrenci yaş aralıklarına ilişkin bilgi veren Seven, “Genellikle 2-20 yaş aralığı öğrencimiz var. 20 yaş üstü öğrenciler genelde fizik tedaviye ihtiyaç duyan bireyler oluyor. Artan vakalar yüzünden aileler daha bilinçli, bu yüzden teşhisler genelde 2 yaş civarı konulabiliyor,” dedi.
Eğitim planı çocuğun ihtiyacına göre belirleniyor
Eğitim sürecindeki yaklaşımı aktaran Seven, “Değerlendirme yapıldıktan sonra çocuğun ihtiyacına göre eğitim yöntemleri önerilir. Bunlar başlıca özel eğitim, fizik tedavi, ergo terapi ve dil-konuşma terapileridir,” sözleriyle devam etti.
“Bazı durumlar ailelerin geç kabullenmesine sebep olabiliyor”
Ailelerin farkındalık durumuna değinen Seven, “Genelde aileler 2-3 yaş civarında bir şeylerin ters gittiğini fark eder. Bazı durumlar daha geç kabullenmeye sebep olabiliyor. Örneğin ‘Bizim ailede herkes geç konuşuyor, geçici bir durum’ gibi söylemler… En iyi gelişim dönemi 0-5 yaş arasıdır. Bu yaşı geçenlerde her şeyin çok geç olduğu anlamına gelmez, sadece daha yavaş ilerler,” ifadelerini kullandı.
“Ödeneklerin iyileştirilmesi gerekiyor”
Türkiye genelinde ve Van özelinde politik ihtiyaçlara dikkat çeken Seven, “Ödeneklerin iyileştirilmesi gerekiyor. Bu, kurumların daha iyi konfor alanları sağlayabilmesine yardımcı olur. Devlet bünyesi altında açılan diğer hizmetlerin geliştirilmesi ve ulaşılabilirliğin artırılması özel gereksinimli bireyler için daha yapıcı olacaktır. Özellikle iş imkânları sunabilecek hizmetlerin artması özel bireylerin yaşam kalitelerine ayrıca katkı sağlar,” dedi.
