Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle sivrisinek ve kenelerin daha erken ortaya çıktığını ve yıl içinde daha fazla nesil verebildiğini belirterek, bu durumun insan sağlığı açısından yeni riskler oluşturduğunu ifade ediyor.
İklim değişikliğine bağlı artan sıcaklıklar, uzayan yaz mevsimi ve değişen yağış rejimleri; sivrisinek, kene ve çam kese böceği gibi türlerin yaşam döngüsünü doğrudan etkiliyor. Bu durum, vektör kaynaklı hastalıklar ile alerjik reaksiyonlarda artış riskini de beraberinde getiriyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı İzzet Akça, iklim değişikliğinin böcek popülasyonları üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, “Sıcaklık artışı böceklerin yaşam döngüsünü hızlandırıyor, kış kayıpları azalıyor ve popülasyonlar daha güçlü şekilde bahara çıkıyor” dedi.
Akça, sivrisinek ve kenelerin 20–25 derece aralığında hızlı ürediğini belirterek, “Sıcak dönemlerin uzaması, bu canlıların daha uzun süre aktif kalmasına ve daha fazla nesil vermesine yol açıyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de bazı bölgelerde sivrisineklerin yaklaşık bir ay daha erken görülmeye başladığını söyleyen İzzet Akça, Adana gibi sıcak bölgelerde yılda 10’dan fazla nesil görülebilirken, serin bölgelerde bu sayının 2–4 arasında değiştiğini aktardı.
Kenelere ilişkin de benzer bir artış eğilimi olduğunu belirten Akça, uygun koşullarda bir kenenin 500 ile 5 bin arasında yumurta bırakabildiğini ve sıcaklık artışıyla birlikte nesil sayısının yükseldiğini ifade etti.
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Müzeyyen Mamal Torun ise iklim değişikliğinin yalnızca tür dağılımını değil, hastalık riskini de değiştirdiğini belirtti.
Torun, “Asya kaplan sivrisineği gibi türler yeni bölgelere yayılıyor. Bu da dang ateşi, chikungunya ve Batı Nil ateşi gibi hastalıkların riskini artırıyor” dedi.
Uzmanlar, özellikle durgun su birikintilerinin ortadan kaldırılması, sineklik kullanımı ve kene riskine karşı açık alanlarda dikkatli olunması gerektiğini vurgulayarak, iklim değişikliğinin artık doğrudan halk sağlığı sorunu haline geldiğini ifade ediyor.
