Türkiye genelinde çalışanları ve emeklileri kapsayan yeni maaş dönemi resmiyet kazandı. Dünya Gazetesi'nden Naki Bakır'ın makroekonomik veriler üzerinden hazırladığı rapor, zam oranları ile enflasyon sarmalı arasındaki tabloyu gözler önüne serdi. Fiyat artışları karşısında günbegün azalan reel gelirler, maaşlara yansıtılan artışların yalnızca ileriye dönük bir koruma kalkanı oluşturduğunu belgeledi.
EMEKLİ AYLIKLARINDAKİ REEL ERİME
Sosyal güvenlik sistemindeki SSK ve Bağ-Kur emeklileri temmuz ayında yüzde 17,76 oranında zam aldı. Devletin uyguladığı taban maaş kuralıyla en düşük emekli aylığı 23 bin 552 liraya tırmandı.
Uzmanlar enflasyonun tam karşılığı gibi duran bu oranı ekonomik bir illüzyon olarak tanımlıyor.
• Ocak ayında 20 bin lira maaş alan bir emeklinin geliri, haziran sonunda reel bazda 16 bin 985 liraya geriledi.
• Altı ayda toplam 120 bin lira alan emeklinin reel geliri 107 bin 365 liraya düştü.
• Emeklinin 12 bin 635 liralık kaybı, yirmi günlük gelirinin enflasyon nedeniyle eridiğini gösteriyor.
• Ocak ayında 30 bin lira maaş alan bir emeklinin altı aylık kaybı 18 bin 953 lira oldu.
• Yeni zam, geçmiş aylardaki gelir kaybını telafi etmiyor.
MEMURLAR ON DOKUZ GÜN BEDAVAYA ÇALIŞTI
Memur ve memur emeklileri temmuz ayında toplu sözleşme artışlarına eklenen enflasyon farkıyla birlikte yüzde 13,52 zam elde etti. Son altı aylık enflasyonun gerisinde kalan bu oran, memur maaşlarının reel anlamda ocak ayındaki seviyesinin bile altına inmesine yol açtı.
Yıla 60 bin lira maaşla başlayan bir memurun satın alma gücü enflasyonist ortamda her ay kademeli olarak düştü.
Yüksek fiyat ataklarının yaşandığı nisan ve mayıs aylarında hızlanan erime, haziran ayında maaşın reel değerini 50 bin 955 liraya kadar indirdi. Altı ay boyunca kağıt üzerinde 360 bin lira kazanan bu memurun parasının piyasadaki gerçek karşılığı 322 bin 95 lira olarak kayıtlara geçti. Memurun cebinden uçup giden 37 bin 905 liralık tutar, analistlere göre bir çalışanın altı aylık dilimde tam on dokuz gün bedavaya mesai yaptığını gösteriyor.
Aynı oranda zam alan memur emeklileri de benzer bir kayıp yaşadı. Yıl başında 35 bin lira aylık alan bir memur emeklisinin aynı süreçte kalıcı olarak kaybettiği tutar 22 bin 111 liraya ulaştı.
