Marteniçka, 1 Mart’ta takılmaya başlanan ve martın sonuna kadar taşınan, kırmızı ve beyaz yünden yapılan geleneksel bir süstür. Baharın gelişini simgeleyen bu gelenek, Baba Marta (Marta Nine) günleri ile kutlanır ve Bulgaristan’a özgüdür.
Geleneğe göre, martenitsalar yakınlara ve arkadaşlara yıl boyu sağlık ve güç dileğiyle hediye edilir. Âdete göre, ilk kırlangıç veya leylek görülene kadar takılır; daha sonra çiçek açmış bir ağaca bağlanır veya çıkarılır.
İlk martenitsalar yalnızca kırmızı-beyaz iplikten yapılır ve insanları ve hayvanları nazardan korumak için takılırdı. Bazı bölgelerde bu ipliklere altın veya gümüş paralar eklenir, bu da hastalıklardan korunmayı simgeler.
Daha geç dönemlerde halkın estetik anlayışıyla martenitsalara püskül, top ve insan gibi şekiller de eklenmiş; en bilinen biçim ise kırmızı-beyaz ipten yapılan “Pijo ve Penda” kuklalarıdır.
Renklerin anlamı da gelenekte önemlidir: Beyaz uzun ömrü, kırmızı ise sağlık ve gücü simgeler. Marteniçka, sadece bireysel iyi dilekleri değil, evleri, hayvanları ve meyve ağaçlarını da koruma ve yeni tarım yılı için bereket dileme amacı taşır. Bu gelenek, günümüze kadar korunmuş en saygın ve estetik halk ritüellerinden biri olarak kabul edilir.
