Ülkede doğrudan demokrasi sistemi gereği 100 bin imza toplayan her girişim, ulusal referanduma taşınabiliyor. Bu çerçevede İsviçreliler, yıl boyunca birçok kez ulusal, kantonal ve yerel düzeyde çeşitli konularda karar veriyor.
Ulusal basında yer alan haberlere göre; hükümet ve parlamento, bugünkü oylamada yer alan her iki ulusal madde için de ret çağrısı yaptı. Yetkililer, tekliflerin yüksek maliyet yaratacağı ve ekonomide olumsuzluklara yol açabileceği görüşünde.
Oy verme merkezleri pazar sabahı kısa süreliğine açılıp öğlen saatlerinde kapanırken, elektronik ve posta yoluyla kullanılan oyların sayıca fazla olması nedeniyle ilk sonuçların öğleden sonra açıklanması bekleniyor.
Toplum hizmeti teklifi tartışma yarattı
“Toplum Hizmeti” girişimi, başlangıçta geniş destek görse de son haftalarda kamuoyu desteği belirgin şekilde geriledi. Pazar araştırma şirketi gfs.bern’in son anketine göre seçmenlerin %64’ü teklife karşı.
Teklif, mevcut sistemde yalnızca erkeklere zorunlu olan askerlik ve sivil savunma hizmetlerinin, kadınları da kapsayacak biçimde ulusal bir toplum hizmetine dönüştürülmesini amaçlıyor.
Girişimin öncüsü Noemie Roten, bunun “gerçek eşitlik” sağlayacağını savunarak, kadınların bugüne kadar askeri ya da sivil hizmetlerde önemli profesyonel ağlara erişim fırsatından mahrum kaldığını belirtti. Roten, “Her gencin orduda, sivil savunmada, kamu hizmetinde veya gönüllü itfaiyede kolektif refaha katkı sunması hedefleniyor.” dedi.
Ancak karşıt görüşteki kesimler, teklifin kadınlara yeni yükler getireceğini vurguluyor. İsviçre Sendikalar Federasyonu’ndan Cyrielle Huguenot, ülkede ücretsiz işlerin büyük kısmının hâlihazırda kadınlar tarafından üstlenildiğini hatırlatarak, “Kadınlardan daha fazla ücretsiz hizmet istenmesi, eşitsizliği derinleştirecektir.” ifadelerini kullandı.
Hükümet de benzer şekilde, kadınlar için zorunlu askerliğin eşitlik ilkesiyle örtüşebileceğini, ancak mevcut ev içi bakım yükleri nedeniyle kadınlarda ek baskı oluşturacağını belirtti.
Teklifin kabul edilmesi halinde yıllık zorunlu hizmete katılan kişi sayısının yaklaşık iki katına çıkması ve maliyetlerin de aynı oranda artması bekleniyor. Ayrıca parlamento, İsviçre’de yaşayan yabancıların da toplum hizmetine dahil edilmesi yönünde ayrıca yetkilendirilecek.
Süper zenginlere iklim vergisi: Kabul edilmesi zor görünüyor
Oylamaya sunulan ikinci ulusal madde, “Gelecek İçin İnisiyatif” adıyla bilinen ve 50 milyon İsviçre frangını aşan miraslara %50 oranında vergi uygulanmasını öngören teklif oldu. Tekliften yaklaşık 2.500 hanenin etkilenmesi bekleniyor.
Sosyalist Parti Gençlik Kolu tarafından sunulan girişim, yıllık yaklaşık 6 milyar İsviçre frangı gelir elde edileceğini savunuyor. Bu gelirin, binaların yenilenmesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve toplu taşımanın geliştirilmesi gibi projelerle ülkenin ekolojik dönüşümünü finanse etmesi hedefleniyor.
Ancak gfs.bern anketine göre seçmenlerin %68’i bu teklife karşı çıkıyor. Karşıt kampanya, çok zenginlerin vergiden kaçınmak amacıyla ülkeyi terk edebileceğini, bunun da ekonomiyi olumsuz etkileyeceğini öne sürüyor.
Mevcut sistem nasıl işliyor?
- Genç erkekler için askerlik veya sivil savunma zorunlu.
- Vicdani retçiler alternatif sivil hizmet yapabiliyor.
- Hizmetten tümüyle kaçınanlar “muafiyet ücreti” ödüyor.
- Kadınlar ise gönüllü olarak hizmet verebiliyor.
Her yıl yaklaşık 35 bin erkek ulusal hizmete katılıyor ve bunun devlete maliyeti 1 milyar franga ulaşıyor.
