Van’ın İpekyolu ilçesinde bulunan yıllardır şehrin en önemli ticaret noktası olan, yerel halk ve turistlerin uğrak mekânı haline gelen Büyük Rus Pazarı, hediyelik eşya, giyim, gümüş, bijuteri, ahşap dekorasyon benzeri çeşitli ürünleri barındırmasıyla Van’da ve birçok yerde meşhur.
Son zamanlarda yaşanan ekonomik sıkıntılar ve pazarın fiziki yapısındaki sorunlar nedeniyle esnaflar zor dönemlerden geçiyor. Ekonomik krize rağmen esnaflar, çatının ve altyapının yenilenmesi halinde Rus Pazarının bir nebze de olsa canlanacağını belirtiyor ve konuyla ilgili yetkililere sesleniyor.
“Kış gelince işler azalıyor”
Rus Pazarında yıllardır hat sanatını icra ettiğini belirten Esnaf Mahmut Akyavaş, “İzmir’de dövme sanatçısıydım. Van’a gelince el yeteneğimi başka alanlarda kullanmak istedim. Kaligrafi ve hat öğrendim. Yaptıkça tecrübe kazandım, tablolarım satılınca daha çok motive oldum,” sözlerini kullandı.
Yazın, turlar sayesinde Rus Pazarında hareketlilik olduğunu ancak kışla birlikte satışların düştüğüne değinen Akyavaş, “Yazın turlar olduğu dönemler iyi oluyor. Havalar soğuyunca işler yavaşlıyor. Tam durmuyor ama azalıyor. Şu aralar bir durgunluk var,” ifadeleriyle devam etti.
Döviz artışının da maliyetlere etkisinin olduğunu belirten Akyavaş, “Bazı ürünler dolar bazında alındığı için yükseliş fiyatlara yansıyor. Müşteri rahatsız oluyor, kısa süreli artışlar sorun yaratıyor,” dedi.
Esnaf Mahmut Akyavaş
“Havalimanı çalışmaları ve mevsimsel düşüş satışları etkiledi”
Son dönemde havalimanı çalışmalarının turist sayısını azalttığına değinen pazarda hediyelik eşya satışı yapan Esnaf Onur Aydındağ, “Yaz sezonu bizim için daha hareketli geçer. Kışa girince düşüş oluyor. Havalimanının da ekstra etkisi var,” dedi.
Dışarıdan gelen ziyaretçilerin pazara daha çok ilgi gösterdiğine değinen Aydındağ, “Rus pazarı daha çok dışarıdan gelen turistlere hitap ediyor. Yerel halk da geliyor ama daha az,” ifadelerini kullandı.
Rus Pazarının geleceğine dair konuşan Aydındağ, “Onarılması gerekiyor. Kooperatif olarak birleşip çatıyı, yapıyı düzeltmemiz lazım. Olmayacak bir şey değil,” sözlerini kullandı.
Esnaf Onur Aydındağ
“Çatılar akıyor, görüntü kötü, esnaf razı değil”
20 yıldır Rus Pazarında gümüş işçiliği yapan Esnaf Serkan Özer, “Savat işçiliği ve Urartu takıları genelde tercih ediliyor. İzmir’den, İstanbul’dan, yurt dışından gelen müşterilerimiz çok. Yeraltı kazılarından çıkan eserlerin birebir kopyalarını yapıyoruz Bunu yapan ustalar artık yok. İşçiliğin riski çok yüksek. Kanser olma riski bile var. Bu yüzden meslek yavaş yavaş bitiyor,” sözleriyle devam etti.
Rus pazarının geleceğe taşınması ve daha güzel görünmesi için onarımlar yapılmasına değinen Özer, “Onarım yapılması gerekiyor çünkü çatılar çok kötü. Kışın akıyor. Şehirde de kötü bir görüntü oluşturuyor,” dedi.
Esnaf Serkan Özer
