Erzurum'un Yakutiye ilçesi Rabiana Mahallesi’nde bulunan mütevazı kahvehane, açıldığı günden bu yana satranç tutkunlarını aynı çatı altında bir araya getiriyor. Çoğunluğu 50 yaş üstü olan müdavimler, sabahın erken saatlerinden itibaren masaların başına geçerek taşları sessiz bir ustalıkla diziyor.
Kahvehanede yalnızca satranç oynanmıyor; anılar tazeleniyor, dostluklar güçleniyor. Oyuncuların yanına oturan izleyiciler zaman zaman heyecana kapılıp hamleler hakkında yorum yapıyor. Bu durum, mekâna alışılmış kahvehane sessizliğinin dışında canlı ve samimi bir atmosfer katıyor.
Birçoğu satrancı çocukluk yıllarında öğrenen usta oyuncular, çaylarını yudumlarken yılların birikimini satranç tahtasına yansıtıyor. Kazanmak kadar sohbetin ve birlikte vakit geçirmenin de önemli olduğu bu ortamda, saatler adeta su gibi akıp gidiyor.
Kentin geçmişinden izler taşıyan satrançlı kahvehane geleneği, bu küçük mekânda yaşatılmaya devam ediyor. Hem zihni dinç tutan hem de insanları bir araya getiren bu buluşmalar, Erzurum’da görenlerin ilgisini çekiyor.
“Bazen tansiyonlar da yükseliyor, hemen bir çay veriyoruz”
Kahvehane sahibi Melik Şahin, Erzurum’da kahvehanelerde satranç oynamanın eski bir gelenek olduğunu belirterek, 15 yıl önce açtığı işletmede bu kültürü yaşatmaya çalıştığını söyledi.
Kahvehanede çok iyi satranç ve dama oynayanların bulunduğunu ifade eden Şahin, “75 yaşında dedelerimiz var. Gençlerin bu kadar iyi oynayacaklarını sanmıyorum. Sabah 07.30’da açıyorum. Saat 10.00 gibi oyuncular geliyor, 17.00’ye kadar oynuyorlar. İzleyenler de oluyor, bazen oyuna karışıyorlar ama kavga olmaz. Bazen tansiyon yükselir, hemen bir çay vererek ortamı yatıştırırız. Eskiden Erzurum’da kahvehanelerde satranç turnuvaları düzenlenirdi. Şimdi bu geleneğin son temsilcilerinden biriyiz, hatta çoklu olarak oynatan tek yer burası” diye konuştu.
Kış aylarında kapalı yollar nedeniyle katılımın azaldığını, yaz aylarında ise ilginin arttığını dile getiren Şahin, bu geleneği sürdürmekte kararlı olduklarını vurguladı.
“Okey yok, satranç var”
Kahvehanenin müdavimlerinden Muhlis Ateş ise yaklaşık 50 yıldır satranç oynadığını belirterek, “Burası bizim mekânımız. Bizde okey filan oynanmaz. Namaz vakitleri hariç buradayız. Ezan okununca herkes namaza gider, sonra tekrar gelir” dedi.
Efendi Özel de köydeyken satranç oynadıklarını, kent merkezine taşındıktan sonra bu alışkanlığı kahvehanede sürdürdüklerini anlatarak, “Kışın evde durmak zor, gelip burada satranç oynuyoruz” ifadelerini kullandı.
