1970’te Yahudiye Tepesi’ndeki antik bir mezar alanında bulunan kadeh, keşfedildiği köyden dolayı “Ayn Samiya Kadehi” olarak adlandırıldı.
Orta Tunç Çağı’na tarihlenen kadeh, yaklaşık 7,5 santimetre yüksekliğinde olup, yarı insan yarı hayvan figürleri, yılanlar, göksel semboller ve gizemli bir “ışık teknesi” tasvirlerini içeriyor.
Araştırmacılar, kadehin Mezopotamya’nın güneyinde tasarlandığını ve gümüşünün Suriye veya günümüz Irak’ından temin edilmiş olabileceğini belirtiyor.
Önceki yorumlarda, kadehteki motiflerin kaotik bir dünyayı ve Babil yaratılış miti Enuma Eliş’in unsurlarını yansıttığı öne sürülmüştü.
Ancak yeni çalışma, kadehin Enuma Eliş’ten en az bin yıl önce yapıldığını ve daha çok kaosun ortadan kalkıp evrenin yeniden düzenlendiği bir sahneyi tasvir ettiğini savunuyor.
Çalışmada, kadehteki sahnelerin, güneşin doğuşunu ve evrenin yapılandırılmış bir düzene geçişini gösterdiği vurgulanıyor. Kadehin mezar bağlamında, ölenlerin ruhlarının yeniden doğuşunu kolaylaştırma amacı taşıyabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar, eser üzerinde yer alan motiflerin Antik Mezopotamya’nın farklı mit ve efsanelerinden unsurları bir araya getirdiğine dikkat çekiyor.
Söz konusu rapor; Journal of the Ancient Near Eastern Society “Ex Oriente Luxˮ (Antik Yakın Doğu Topluluğu Dergisi, “Ex Oriente Lux”un 2025 tarihli 49. ciltinin 49 ve 84. sayfalarında Eberhard Zangger, Daniel Sarlo ve Fabienne Haas Dantes imzaları ile yayınlanan “The Earliest Cosmological Depictions: Reconsidering the Imagery on the ʿAin Samiya Gobletˮ (En Eski Kozmolojik Tasvirler: ʿAin Samiya Kadehi Üzerindeki İmgelerin Yeniden Değerlendirilmesi) başlıklı makaleye dayanıyor.
