Van’da artan fiyatlar, esnafın turistlere yönelik yüksek ücret talebi ve sınır kapısındaki sıkıntılar, kenti yıllardır tercih eden İranlıların gözünde büyük bir düşüşe yol açtı. İranlı ziyaretçiler, alışverişten yemeğe kadar her şeyin fahiş hâle geldiğini belirterek, Trabzon’un daha uygun ve rahat bir seçenek olarak öne çıktığını ifade ediyor.
İranlı turistlerin Türkiye'deki ilk adresi ve Batı'ya açılan kapısı olan Van, son dönemde yaşanan yüksek fiyat artışları ve esnafın turiste farklı tarife uygulama iddiaları nedeniyle büyük bir hayal kırıklığına sahne oluyor. İran’a coğrafi yakınlığı ve sunduğu sosyal özgürlükler sebebiyle tercih edilen kent, artık cazibesini yitirme tehlikesiyle karşı karşıya. Van’a düzenli olarak gelen İranlı vatandaşlar, şehrin rahat ortamını takdir etseler de artan maliyetler, sınır kapısındaki yavaşlık ve esnafın tutumu nedeniyle rotalarını daha ucuz ve dürüst buldukları Trabzon, İstanbul ve Antalya gibi şehirlere çevirdiklerini belirtiyor.
Van Ticaret ve Sanayi Odası (VANTSO) verilerine göre, 2024 yılının ilk 9 ayında Kapıköy Gümrük Kapısı’ndan 572 bini aşkın İranlı turist girişiyle rekor kırılırken, kent ekonomisi beklediği büyük payı alamıyor. 2025 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinde yabancı ziyaretçi girişinde Türkiye sıralamasında 10. sırada kalan Van’da alarm zilleri çalıyor.
Yerel turizmciler, otel doluluklarının %90’ı aşmasına rağmen, gelen turistlerin Van’ı sadece günübirlik alışveriş ve eğlence ile sınırlayıp, asıl konaklama ve tatil için hızla İstanbul, Antalya ve Trabzon’a yöneldiğini ifade ediyor. Bu durum, turistlerin Van’daki ortalama kalış süresini kısaltarak harcama potansiyelinin büyük bir kısmının kentin dışına kaymasına neden oluyor.
"Van esnafı değerimizi bilmiyor"
Van'ın eskiden ucuz ve rahat olduğunu, ancak esnafın pahalı satışları yüzünden artık İranlı turist sayısının düştüğünü aktaran İranlı turist Rahale, "Van, İran'a yakın olduğu için rahat bir şekilde gelip gidiyoruz. Eskiden fiyatları İran’a göre uygundu, biz de gelip Van’da alışveriş yapıyorduk. Ama her şeyi bize çok pahalı satmaya başladılar. Van esnafları İranlıların değerini ne yazık ki bilmiyorlar. Biz turist olarak geliyoruz ama değerimizi görmüyorlar. Van’da her şeyin pahalı olması nedeniyle, İranlıların sayısı gün geçtikçe düşmeye başladı," şeklinde konuştu.
Rahale, "Saray Kapıköy Sınır Kapısı’ndaki görevli kişiler bize çok kötü davranıyorlar. Sınır kapısı bazen yoğun olduğu zaman biz orada çok bekliyoruz, görevliler bizim işlerimizi halletmiyorlar, telefona girip bizi umursamıyorlar. Bazen 'sistem bozulmuş' deyip gidip çay ve sigara içiyor, bizi boşu boşuna oyalıyorlar," dedi.
"Van'da her şey pahalı"
Van'a uçak yerine arabayla gelerek ulaşım maliyetini düşürdüklerini belirten turist Milad, "Özellikle Van’da yemek çok pahalı. İran parası Türk parasına göre değerini kaybettiği için bize her şey çok pahalı geliyor. Van’da yediğimiz yemeğin parasının yarısıyla bile İran’da çok güzel yemek yiyebiliyoruz. Elbiseler çok pahalı, eskisi gibi alışveriş yapamıyoruz. Otellerin fiyatları da çok yüksek. Eskiden 200 TL olan etkinlikler şimdi bin TL olmuş," şeklinde konuştu.
"Bize özel fiyat uyguluyorlar"
Van'ın eğlence ve rahat ortamını sevse de esnafın pahalı ve farklı fiyat uygulamalarından dolayı artık İstanbul ve Trabzon gibi şehirlere gittiklerini aktaran İranlı turist Bahar, "Esnaflar kafalarına göre bize ürün satıyorlar. Mesela Vanlı bir vatandaş bir döner yediği zaman ondan 150 TL alırken, bir İranlı aynı yemeği yediği zaman ondan 400 TL para alıyor. Ben buna kendim şahit oldum. Artık İran’ın zenginleri Van’a gelmiyorlar; Antalya ve İstanbul’a gidiyorlar. Van küçük bir şehir olmasına rağmen fiyatları çok pahalı," dedi.
Trabzon'un Van'a göre daha ucuz olduğunu, denizinin ve doğasının güzel ve İranlılar için cazip bir alternatif olduğunu söyleyen Bahar, "Artık İranlılar Trabzon'a çok gidiyorlar. Trabzon, Van'a göre daha ucuz ve esnafları İranlıları görünce fiyatları Van’daki esnaflar gibi yükseltmiyorlar. Trabzon’un denizi güzel, doğası güzel ve her şey Van’a göre ucuz. Özellikle Trabzon genel olarak pahalı değil," şeklinde konuştu.
