Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mühendislik Fakültesi, Türkiye’nin enerji dışa bağımlılığını azaltacak ve petrol işleme süreçlerini hızlandıracak stratejik bir buluşa imza attı. Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Yayla’nın 2019 yılında başlattığı "Düşük Enerjili Petrol-Su Karışımı Ayrıştırma Sistemi" çalışması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilerek "buluş" kategorisinde koruma altına alındı.
TÜBİTAK ve Van YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen proje, Adıyaman, Batman ve Diyarbakır'dan getirilen petrol numuneleriyle yapılan testlerde rekor başarı elde etti.
Minimum enerjiyle yüzde 99 verim
Laboratuvar ortamında kurulan pilot tesiste yapılan deneylerde, sistemin ayrıştırma verimliliğinin yüzde 96 ile yüzde 99,5 arasında olduğu kanıtlandı. Geleneksel yöntemlerde petrolün içindeki suyu ayrıştırmak uzun zaman ve yüksek enerji gerektirirken, Prof. Dr. Yayla’nın geliştirdiği özel delik desenli plakalar ve stratejik tahliye boruları sayesinde süreç hem hızlandı hem de maliyetler düşürüldü. Dakikada 10 litre karışımı yüksek saflıkta ayrıştırabilen sistem, rafinerilerdeki kısıtlı tank kapasitesi sorununa da çözüm sunuyor.
"Bölge petrolü için kritik önemde"
Sistemin özellikle Gabar, Cudi ve Kato gibi bölgelerde devam eden yerli petrol üretim süreçlerine entegre edilebileceğini belirten Prof. Dr. Yayla, buluşun önemini şu sözlerle anlattı:
"Temel hedefimiz, minimum sürede maksimum verim elde etmekti. Literatürde genellikle yüzde 80-85 civarında olan ayrışma verimini, geliştirdiğimiz parametrelerle yüzde 99 seviyelerine çıkardık. Geliştirdiğimiz bu yerli ve milli sistemin, ülkemizde çıkarılan ham petrolün işlenme aşamasına önemli katkılar sağlayacağını düşünüyoruz. Yaklaşık 3 yıllık sürecin sonunda patentimizi aldık; bu üniversitemizin ve ülkemizin bir başarısıdır."
Gelecek hedefi: Yapay zekâ desteği
Patentli sistemin sadece Türkiye ile sınırlı kalmayıp Irak ve İran gibi komşu ülkelerdeki petrol üretim süreçlerinde de kullanılabileceğini ifade eden Prof. Dr. Yayla, projenin bir sonraki aşamasında sistemi dijitalleştirerek yapay zeka desteğiyle tam otonom hale getirmeyi planladıklarını vurguladı.
