Kurban Bayramı tatilin 9 gün olarak belirlemesinin ardından Van’daki otogarlarda yoğunluk başladı. Bayramı memleketlerinde geçirmek isteyen yurttaşlar bilet telaşına düşerken, ekonomik şartlar seyahat planlarını doğrudan etkiliyor. Özellikle kalabalık ailelerin yol masrafları, artan akaryakıt ve işletme giderleri nedeniyle önemli bir seviyeye ulaştı.
Van’dan İstanbul ve Muğla gibi şehirlere seyahat edecek 5 kişilik bir ailenin yalnızca gidiş maliyetinin 17 bin TL ile 20 bin TL bandına çıkması, bütçe planlamalarını zorlaştırıyor. Sektör temsilcileri, hizmetin sürdürülebilirliği için mevcut tarifelerin bir zorunluluk olduğunu ifade ederken; yurttaşlar ise 9 günlük tatilin ekonomik yükünün hafifletilmesi için daha makul rakamlar bekliyor.
Barış Mayrok
“Fiyatlar işletmeci için az, yurttaş için çok”
Kurban Bayramı’na sayılı günler kala otogarlarda hareketlilik artarken, bilet ücretlerindeki belirsizlik yolcuları düşündürüyor. Firmalar arasındaki fiyat farklılıklarına dikkat çeken yurttaş Barış Mayrok, 2.800 TL üzerindeki rakamların yolcu bütçesini zorladığını dile getirdi.
Mayrok, "İstanbul-Van hattında biletlerin 2.800 TL seviyesinde kalması makul bir sınır iken, bazı işletmelerin bayram yoğunluğunu fırsat bilerek 3.500 TL talep etmesine karşıyız. Bazı firmalar sabit tarifeyi korusa da piyasadaki bu dengesizlik, özellikle ailelerin gidiş-dönüş yükünü karşılanamaz bir boyuta taşıyor. İşletmeciler gider artışlarını öne sürse de bu meblağlar şirketler için düşük, dar gelirli emekçi içinse oldukça fazladır. 2.800 TL üzerindeki rakamları tercih etmiyorum. Bayram sonrası ücretlerin akaryakıt giderlerine paralel olarak aşağı çekilmesini bekliyoruz. Bugün 2.000 TL dahi birçok kişi için ağır bir bedel. Yolda temel ihtiyaçlarını bile karşılayamayan insanlar var,” ifadelerini kullandı.
Burak Olgun
“Bir seferin yakıt maliyeti 80 bin TL"
Son dönemde biletlere yansıyan zamların bir 'fırsatçılık' değil, sürdürülebilirlik adına zorunlu bir hamle olduğunu savunan firma sahibi Burak Olgun; özellikle tırmanan akaryakıt fiyatlarının ve diğer işletme kalemlerinin, sektörün kârlılık oranını ciddi şekilde erittiğini belirtti.
Olgun, "Van’dan İstanbul’a gidiş-dönüş bilet bedeli şu an kişi başı 3.500 TL, Muğla’ya ise 4.000 TL civarındadır. Bu tabloda 5 kişilik bir ailenin sadece gidiş masrafı 17.500 TL’yi buluyor. Artışın temel sebebi doğrudan mazot fiyatlarıdır; bir otobüsün İstanbul seferindeki yakıt yükü 50.000 TL’den 80.000 TL’ye çıktı. Personel ödemeleri seyahat başına toplamda 40.000 TL’ye ulaşıyor. Bunlara otogar çıkış ücretleri ve komisyonlar da eklenince tablo ağırlaşıyor. Yolcularımız bu durumu 'fırsatçılık' olarak görse de mevcut rakamlar bizi ancak kurtarıyor. Yine de otobüs biletleri, 10.000 TL bandına çıkan uçak seferlerine göre hâlâ daha erişilebilir," dedi.
Bülent Kızıltaş
"Bir seferin faturası 140 bin TL"
Bilet fiyatlarının geçen yıla göre büyük ölçüde sabit kaldığını ancak artan giderlerin kontrolden çıktığını aktaran firma çalışanı Bülent Kızıltaş, "Bir otobüsün İstanbul gidiş-dönüşü ortalama bir ton mazot tüketiyor; bu da tek başına 70.000 TL’lik bir külfet demek. Üç şoför ve muavinin seferlik maliyeti ise 27.000 TL'yi buluyor. Personel ve yakıt kalemleri 100.000 TL’ye ulaşırken; otogar giriş-çıkışları, otoban gişeleri ve konaklama masrafları da eklendiğinde bir seferin toplam faturası 140.000 TL’ye kadar çıkıyor. Üstelik bu rakama genel bakım harcamaları dâhil değil. İstanbul bileti bazı firmalarda 2.500 TL seviyesinde kalsa da araçlarımız nadiren tam doluyor. Geçen yıl mazot çok daha ucuzken de benzer rakamlar uygulanıyordu; giderler katlanmasına rağmen tarifeyi yukarı çekemedik. Yatırım değeri 10 milyon TL’yi aşan bu araçlarla kâr elde etmemiz imkânsız hale geldi,” şeklinde konuştu.
