Van kent içi ulaşımında taksiler temel bir rol üstlense de, son yıllarda artan yakıt fiyatları, bakım-onarım giderleri ve kent içi trafiğin giderek ağırlaşması taksicilerin çalışma koşullarını ciddi biçimde zorlaştırıyor. Vergi sistemindeki değişiklikler, POS zorunluluğu, düzgün bir durak alanının olmaması ve kayıt dışı çalışan yabancı plakalı araçlar da şoförlerin ekonomik baskısını artıran diğer unsurlar arasında. Kentin birçok noktasında görülen tek yön uygulamalarının ve bakım yapılmayan yolların da trafiği kilitlediğini belirten taksi şoförleri, artık kazanç elde edemediklerini ifade ediyor.
Van’da taksicilik yapan Ramazan Özgüneş, Hasan Sönmez ve Murat Esendağ sorunlarını VanHaber.tr’ye anlattı.
“İran’dan gelenler 1 TL’ye yakıt alıp Van’da taksicilik yapıyor”
Gündüz saatlerinde taksicilik yapmanın ciddi bir maliyet yarattığını belirten Ramazan Özgüneş, “Gündüz trafikten geçilmiyor. 180 liraya bir işe gidiyoruz, dönüşte aynı yakıtı yakıyoruz, elde bir şey kalmıyor. Yakıt fiyatları yükselmesine rağmen İran’dan gelen araçlar 1 TL’ye yakıt alıp şehirde taksicilik yapıyorlar. Bu bizim işimizi zorlaştırıyor,” dedi.
Vergi yüklerinin de arttığını belirten Özgüneş, “Defter parası 5 bin lira olmuş, yazar kasa POS 7,5 bin liraya satılacak deniliyor. Bunu neyle alalım?” İfadelerini kullandı.
Ramazan Özgüneş
“Durağımız yok, çalışma koşullarımız güvencesiz”
Çalışma alanlarının yetersiz olduğunu vurgulayan Özgüneş, “Gece sağda bekliyoruz, arabayı çalıştırarak. Arabayı çalıştırınca zarar. Bir yaşam alanımız yok,” diye konuştu.
Kentteki tek yön uygulamalarının da işlerini iyice zorlaştırdığını söyleyen Özgüneş, “Tek yönün hiçbir faydası yok, trafik daha da kilitlendi,” dedi.
Kayıt dışı taşımacılık sorunu
Van Taksiciler Kooperatifi Başkanı Hasan Sönmez, kayıt dışı taşımacılığın ekonomik kaybı büyüttüğünü belirterek, “Özalp minibüsleri, Kapıköy minibüsleri gelip otel otel için çalışıyorlar. Onlar da bizim gibi taksicilik yapıyor,” şeklinde konuştu.
Araç bakım maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çeken Sönmez, “Bir yağ değişimi 2 bin TL’den 3,5 bin TL’ye çıkmış. Motor yaptırmak 160–170 bin TL. Kazancımız bunları ancak karşılıyor,” ifadelerini kullandı.
Hasan Sönmez
“Gelir vergisine geçiş bizi tamamen çıkmaza soktu”
Taksici Murat Esendağ ise vergi sistemindeki değişikliklerin mesleği çıkmaza sürüklediğini belirterek, “Eskiden basit usuldeydik, şimdi gelire geçirdiler. İstanbul’daki, Ankara’daki taksiciyle aynı sistemdeyiz ama iş hacmimiz aynı değil,” dedi.
BAĞ-KUR borçlarını ödeyemedikleri için kredi bile alamadıklarını söyleyen Esendağ, “Günlük üç işe gidiyorum. 180 TL alıyorum, aynı parayı yakıta veriyorum. Evime mi bakayım, yemeğe mi vereyim?” diye konuştu.
Çalışma noktalarının kötü durumda olduğunu belirten Esendağ, “Oturacak doğru düzgün bir yerimiz yok. Soğukta oturmak zorunda kalıyoruz. Kimse ilgilenmiyor,” dedi.
Murat Esendağ
“Devlet araçlarımızı üstüne alsın günlük ihtiyacımız çıksın bari”
Gelir kaybı nedeniyle araçlarını satışa çıkardığını söyleyen Esendağ, “Hattımı satıyorum. Üstüne satılık yazdım, bir kişi aramadı. Devlet bizim araçları üstüne alsın da günlük ihtiyacımızı karşılatsın bari,” ifadelerini kullandı.
