Van Olgunlaşma Enstitüsü, bölgenin yüzyıllardır süregelen geleneksel el sanatlarını korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekiyor. Norduz koyununun yününden doğal kök boyalı kumaş üretimi ile Urartulardan günümüze uzanan savatlı gümüş işlemeciliği, enstitü bünyesinde yeniden hayat buluyor.
2019 yılında faaliyete başlayan ve çalışmalarını İpekyolu ilçesindeki yeni hizmet binasında sürdüren Van Olgunlaşma Enstitüsü, bölgenin kültürel mirasını kayıt altına alırken geleneksel üretim tekniklerini de yaşatıyor.
Norduz koyununun yünü kumaşa dönüşüyor
Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Süleyman Uğur Aslan, kurumun özellikle dokuma ve savatlı gümüş işlemeciliği alanlarında yoğunlaştığını belirterek, Van’a özgü Norduz koyununun yününü geleneksel yöntemlerle işlediklerini söyledi.
Aslan, “Birçok geleneksel sanatta faaliyet göstermekle beraber iki temel zanaat alanında ön plana çıktık. Bunlardan bir tanesi dokuma, bir diğeri de savatlı gümüş işlemeciliğidir. Dokumayı çok farklı noktalara taşımaya çalışıyoruz. Van’da daha önce olmayan kumaş üretimine başladık. Norduz koyununun yününü kırkılmasından ip haline getirilmesine, ardından tezgâhlarda kumaşa dönüştürülmesine kadar tüm aşamaları gerçekleştiriyoruz. İplerimizi ise doğal kök boyalarla renklendiriyoruz” dedi.
Urartu mirası yeniden yaşatılıyor
Enstitü, bölgenin önemli kültürel değerlerinden biri olan savatlı gümüş işlemeciliğini de yeniden canlandırıyor. Aslan, “Gümüş işlemeciliği Urartulardan bu yana Van ve çevresinde yaşayan bir sanatken zamanla unutulmaya yüz tuttu. Biz de bu sanatı yeniden canlandırmak için çalışıyoruz. Savatı tamamen kendi imkânlarımızla hazırlıyor, gümüş üzerine el işçiliğiyle uygulayarak aslına uygun şekilde üretim yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
Atıl durumdaki yün ekonomiye kazandırılıyor
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte eski değerini kaybeden koyun yünlerinin yeniden üretime kazandırıldığını belirten Aslan, yaylalarda çoğu zaman yakılarak yok edilen yünlerin toplanıp işlenerek katma değeri yüksek ürünlere dönüştürüldüğünü söyledi.
Yünlerin temizlenmesi ve işlenmesinin zahmetli bir süreç olduğuna dikkat çeken Aslan, ortaya çıkan ürünlerin hem kültürel mirasın korunmasına hem de geri dönüşüme katkı sağladığını vurguladı.
“Van’ın bütün değerlerini yaşatacağız”
Van’ın tarihi ve kültürel mirasını koruma hedefiyle çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Aslan, “Van Olgunlaşma Enstitüsü olarak kentin bütün değerlerini yaşatma noktasında ciddi bir amaç edindik ve bunu en son noktaya kadar taşımak için elimizden geleni yapacağız” diye konuştu.
