Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, havaların ısınmasıyla birlikte dağlık alanlarda çığ riskinin artabileceğine dikkat çekerek özellikle riskli bölgelerde kontrollü patlatma yapılması gerektiğini söyledi.
Engebeli coğrafyası ve yüksek rakımlı dağları nedeniyle kış aylarında çığ tehlikesinin sık görüldüğü Van’ın kırsal bölgelerinde bu yıl yağışların büyük bölümü yoğun kar şeklinde gerçekleşti.
Alaeddinoğlu, havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte dağlarda ve dik yamaçlarda çığ oluşma riskinin yükseldiğini ifade etti.
Aralık, ocak ve şubat aylarında bölgenin ihtiyaç duyduğu yağışların kar olarak gerçekleştiğini belirten Alaeddinoğlu, şöyle konuştu:
“Geçmişin aksine ocak ayında bölgeye yüksek basınç değil, daha çok alçak basınç ve yağışlı bir hava hakim oldu. Aslında Türkiye'nin tamamında bu hava hareketleri etkiliydi. Dolayısıyla Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgelerinin tamamında mevsim normallerinin üzerinde düşen kar yağışı gerçekleşti.”
“Muhtemelen Çığların Sayısı Artacak”
Son yıllarda içme, kullanma ve tarımsal sulama suyu konusunda sıkıntılar yaşanan havzada bu yıl yağışların olumlu olduğunu dile getiren Alaeddinoğlu, kar yağışının bazı riskleri de beraberinde getirdiğini belirtti.
Alaeddinoğlu, şu değerlendirmede bulundu:
“Yağışlar, 2026'da nispeten daha az su sorunuyla karşılaşacağımızı gösteriyor. Bunlar olumlu tarafları fakat düşen karla birlikte şöyle sorunlar da var. İçinde yaşadığımız coğrafya hem engebeli hem dağlık. Köyler ve ilçelerin yolları bu vadiler içerisinde. Bu durumda o yamaçlara düşen kar, eğimli yüzeylerden akışa geçerek çığa neden oluyor. Havanın ısınması da bu durumu tetikleyecek. Muhtemelen çığların sayısı artacak. Can ve mal kaybının yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. Yapmamız gereken şey, özellikle çığın düşeceği alanların kontrollü şekilde patlatılması. Özellikle yol güzergahları, yerleşim yerleri ve insan hareketliliğinin çok olduğu bölgelerde çığ felaketinin önüne geçmek ve hayatı normal akışına sokmak için adımlar atmamız gerekiyor.”
“Çığlar Kontrollü Şekilde Düşürülmeli”
Havanın ısınmasıyla birlikte yüzeydeki kar tabakasının eğim nedeniyle yükünü taşıyamaması sonucu çığların meydana geldiğini belirten Alaeddinoğlu, geçmişte bölgede yaşanan çığ felaketlerini hatırlattı.
Alaeddinoğlu sözlerini şöyle tamamladı:
“Yeterince kar düştüğünde zemin taşıyamaz ve eğim doğrultusunda akışa geçer. Havalar ısınınca yer ile kar örtüsü arasındaki bağ kopacak. Dolayısıyla çığa daha açık hale geldik. Hatırlarsanız bundan birkaç yıl önce bölgemizde yaşanan bir çığ ve sonrasında birçok insanımız hayatını kaybetti. Dolayısıyla yapmamız gereken, benzer olayları yaşamamak adına özellikle insan faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde o çığların kontrollü şekilde düşürülerek can ve mal kaybının önüne geçmek olmalı.”
