DOĞUSİFED Başkanı Müslüm Erbay, 15 yıldır tamamlanamayan Van Çevre Yolu projesinin kalan 13 kilometrelik etabının bir an önce tamamlanması gerektiğine dikkat çekti. Erbay, kentin kalkınması için çevre yolunun tek başına yeterli olmadığını belirterek, Van'ın demir yolu, otoyol ve hava ulaşımıyla uluslararası lojistik ağlara entegre edilmesinin önemini vurguladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 2011 yılında yapımına başlanan 41 kilometrelik Van Çevre Yolu Projesi'nde bugüne kadar 28 kilometrelik bölüm tamamlandı. Kent trafiğini rahatlatması ve bölge ulaşımını güçlendirmesi beklenen projenin kalan 13 kilometrelik etabında ise kamulaştırma süreci ve çeşitli teknik sorunlar nedeniyle ilerleme sağlanamadığı ifade ediliyor.
(DOĞUSİFED Başkanı Müslüm Erbay)
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Doğu Sanayi ve İş Dünyası Federasyonu (DOĞUSİFED) Başkanı Müslüm Erbay, ulaştırma altyapısının yalnızca karayoluyla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti. Van'ın bölgesel ticarette daha güçlü bir konuma ulaşabilmesi için kesintisiz demir yolu hatları, stratejik otoyol bağlantıları ve hava ulaşımını kapsayan bütüncül ulaşım yatırımlarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
15 Yıldır Tamamlanamayan Proje
Van Çevre Yolu'ndaki son durumu ve kamulaştırma sürecini değerlendiren DOĞUSİFED Başkanı Müslüm Erbay, mülkiyet haklarının önemine işaret ederek şunları söyledi:
"Van Çevre Yolu inşaatı 2011 yılında başladı. Toplam 41 kilometre uzunluğundaki yol; Van'ın kuzeyinden gelip Erek Dağı'nın dibinden geçerek Kurubaş-Edremit bağlantısı şeklinde ilerliyor. Kuzey ve güneydoğu bölümlerini oluşturan 28 kilometrelik kısım tamamlandı. Geri kalan yaklaşık 13 kilometrelik ikinci etap ise projenin en can alıcı noktası olmasına rağmen maalesef durmuş vaziyettedir. Yol birçok parselden geçiyor ve İmar Kanunu'nun 18. maddesi uygulandığı için kamulaştırma bedeli ödenmiyordu. Arsaların değer kazanacağı gerekçesi sunulsa da bunu temel haklara aykırı buluyorum; zira kamu yatırımı özel mülkiyete müdahale ettiğinde kamulaştırma yapılması esastır. Nitekim Malatya ve Elazığ gibi illerde bu süreçler daha farklı işletildi."
"Van Bu Gecikmeyi Hak Etmiyor"
Van'ın aldığı kamu yatırımlarına dikkat çeken ve çevre yolu maliyetinin büyük ölçekli projeler yanında makul kaldığını vurgulayan Erbay, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Van büyüyüp gelişiyor ve güzel kamu yatırımları alıyor. Ancak 2011'den bu yana yaklaşık 15 yıldır tamamlanamayan bir çevre yolu projesi ne ilimize ne de ülkemize yakışmaktadır. Ülkemiz Van Çevre Yolu'nu bu kadar zamana yayacak kadar fakir değildir; Kanal İstanbul gibi milyar dolarlık projeler veya Karadeniz'deki tünel yatırımlarıyla kıyaslandığında bu yolun maliyeti oldukça düşüktür."
"Mühendislik Hataları Denetlenmeli"
Projedeki teknik eksikliklerin yanı sıra bölgenin uzun vadeli ulaşım stratejisine ilişkin tespitlerde bulunan DOĞUSİFED Başkanı Müslüm Erbay, sahada yaşanan aksaklıkları ve çözüm önerilerini şu sözlerle özetledi:
"Van depremi sonrası Kalecik bölgesinde hızlıca konut inşa edilebildiği düşünüldüğünde, projenin maliyeti bütçeyi zorlayacak bir yük değildir. Yollardaki bozulmalarda fay hatları ve heyelan riski etken olsa da bazı noktalarda zemin iyileştirmesi yapılmadan asfalt döküldüğü, mühendislik ve denetim eksiklikleri bulunduğu açıktır. Çevre yolu bittiğinde ağır tonajlı araçlar İpek Yolu'ndan çekileceği için kentte bir rahatlama sağlanacak; fakat bu durum şehir merkezindeki temel trafik sorununu tek başına çözmeyecektir. DOĞUSİFED olarak vurgulamak isteriz ki yol elbette kıymetlidir; ancak kesintisiz demir yolu hattı bölgesel kalkınma açısından çok daha akılcı ve büyük bir vizyondur."
"Van'a Kesintisiz Demir Yolu Şart"
Çevre yolu projesinin tek başına yeterli olmayacağını belirten Erbay, kentin stratejik konumuna dikkat çekerek şunları kaydetti:
"Çevre yolunu Van'ın genel lojistik altyapısıyla bütünsel bir çerçevede değerlendirmek gerekir. İran ile sınır kenti olmamız ciddi bir ticari avantaj sunsa da kesintisiz bir demir yolu hattının bulunmaması en büyük eksikliğimizdir. Çin'den başlayıp İran üzerinden Avrupa'ya uzanacak hat için Van Gölü Kuzey veya Güney Demir Yolu Projesi zaman kaybetmeden hayata geçirilmelidir. Bununla birlikte hava yolundaki uçak seferlerinin yetersizliği de kent ticaretinde ciddi aksamalara yol açmaktadır."
"Gaziantep-Van Hattı Hayata Geçirilmeli"
Ulaşım projelerinin bölgesel ticaretteki stratejik önemine değinen Erbay, lojistik maliyetleri düşürecek ve ticaret koridorlarını hareketlendirecek yatırımları şu sözlerle aktardı:
"Karadeniz'den başlayıp Van ve Hakkâri üzerinden Kuzey Irak, Gürcistan ve Arap Yarımadası'na bağlanacak otoyol projesinin Gürpınar'daki çalışmaları sürmektedir. Bu hat tamamlandığında Trabzon Limanı'ndan gelen lojistik akış bölgeye hızla ulaşacak ve yüksek navlun maliyetleri karşısında tüccarımızın elini güçlendirecektir. Bu doğrultuda demir yolu ağının tamamlanması, Tatvan üzerinden Akdeniz ve Karadeniz bağlantılarının kurulması ve Gaziantep-Diyarbakır hattından Van ile İran sınırına uzanacak bir hızlı tren projesinin devreye sokulması bölgesel kalkınma adına hayati adımlardır."
