Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, bahar donlarının artışında küresel ısınmanın mevsim ritimlerini bozmasının etkili olduğunu belirterek, “Isınan bir dünyada don olmaz düşüncesi doğru değil. Karşımızdaki tablo sistemik bir mevsimsel kayma ve ritim bozukluğudur.” dedi.
Kurnaz, Kuzey Kutbu’nun dünyanın geri kalanına göre daha hızlı ısınmasının jet akımını zayıflattığını, bunun da Türkiye gibi orta enlemlerde ani ve yıkıcı soğuk hava dalgalarına yol açtığını ifade etti. Son 25 yılda bahar donlarının zamanlamasının daha riskli hale geldiğine dikkati çeken Kurnaz, “Bir gün 20 derece olan hava, ertesi gece eksi 5 dereceye düşebiliyor. Bu durum tarımsal üretimde termal şok etkisi yaratıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Bahar döneminde ani soğuk hava atakları riskinin sürdüğünü vurgulayan Kurnaz, tarımda çeşit değişimi, teknik altyapı ve bölgesel planlamanın zorunlu hale geldiğini belirterek, “Her toprağa her ürünün ekildiği dönem sona erdi.” ifadelerini kullandı.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Başkanı Prof. Dr. İsmet Başer de ılıman geçen kışların bitkilerin erken uyanmasına neden olduğunu, bunun da ilkbahar geç donlarının zararını artırdığını söyledi. Başer, “En riskli dönem çiçeklenme evresidir. Bu dönemde görülen donlar doğrudan ürün kaybına yol açar.” dedi.
Donla mücadelede kullanılan yöntemlerin her koşulda etkili olmadığını belirten Başer, yağmurlama ve rüzgar makinelerinin yalnızca belirli şartlarda fayda sağladığını, en etkili önlemin ise bölgeye uygun ekim ve çeşit seçimi olduğunu kaydetti.
NKÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Başak Müftüoğlu da erken çiçek açan meyve türlerinin ilkbahar geç donlarından daha fazla etkilendiğini belirterek, “Çiftçilerin çiçeklenme dönemini yakından takip etmesi büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
