KSBÜ Tıp Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren KUYAM’da, Doç. Dr. Fatih Kar koordinasyonunda bor madeninin sağlık alanında kullanımına yönelik araştırmalar yürütülüyor. Projenin Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklendiği bildirildi.
KUYAM Koordinatörü Doç. Dr. Fatih Kar, çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, “Kanser hastalıklarının tedavisine yönelik ürün geliştirmek amacıyla yaklaşık 10 yıldır yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında başarılı sonuçlar elde ettik” dedi.
Kütahya’nın Türkiye’nin en büyük bor madeni yataklarına sahip bölgelerden biri olduğunu hatırlatan Kar, daha önce bor mineralinin bağırsak ve kıkırdak hastalıklarının tedavisine yönelik kullanımına ilişkin ürünler geliştirdiklerini belirtti. Son çalışmaların ise kanser hastalıklarına odaklandığını aktaran Kar, “Bor ve bor türevlerinin kanser hücreleri üzerindeki çalışmalarını tamamladık. ‘Acaba bor, kanseri tedavi edebilir mi?’ sorusuyla yola çıktık” ifadelerini kullandı.
Çalışmalar kapsamında bor mineralinden sentezlenen toz formda beş farklı türev elde edildiğini belirten Kar, hücre kültürü deneylerinin tamamlandığını vurgulayarak, “Geliştirdiğimiz bor türevlerini farklı kanser hücrelerinde denedik, etkili dozlarını belirledik ve antikanser özelliklerini ortaya koyduk. Klinik aşamalara yönelik hazırlıklarımızı da tamamladık” dedi. Bu türevlerin ilerleyen süreçte toz ve kapsül formunda kullanılmasının planlandığı kaydedildi.
Hayvan deneylerine ilişkin çalışmaların da sonuçlanmak üzere olduğunu aktaran Kar, elde edilen bulguların bilimsel yayınlarla literatüre kazandırılacağını söyledi. Çalışmaların sonuçlarına ilişkin değerlendirmede bulunan Kar, “Bor karışımlı bu türevlerin kanser hücrelerini yok ettiğini, kanser hücrelerinin çoğalmasını engellediğini, aynı zamanda sağlıklı hücrelerde hücre canlılığını artırdığını tespit ettik” ifadelerini kullandı.
Bu özelliğin önemli olduğuna dikkati çeken Kar, “Birçok ajan kanser hücrelerini yok edebiliyor ancak sağlıklı hücrelere de zarar veriyor. Bizim sentezlediğimiz bor türevi bileşikler sağlıklı hücrelerde canlılığı artırırken, farklı kanser hücre tiplerinde kanser hücrelerini öldürüyor” diye konuştu.
Beyin kanserine yönelik bulgulara da değinen Kar, “Glioblastoma olarak bilinen beyin kanseri hücre hattında oldukça etkili dozlar bulduk. Literatürde referans kabul edilen 10 mikromolar dozun altında etkili sonuçlar elde ettik. Bunun güçlü bir antikanser özellik gösterdiğini ortaya koyduk” dedi. Aynı bileşenlerin prostat, akciğer ve pankreas kanseri hücrelerinde de etkili olduğunun belirlendiği aktarıldı.
“Antikanserbor” adı verilen bileşenler için patent başvurusu yapıldığını belirten Kar, çalışmaların tamamlanmasının ardından ürünün sağlık alanında kullanıma sunulması için girişimlerde bulunacaklarını ifade etti. Kar ayrıca, KUYAM’daki çalışmalarda öğrenci ve akademisyenlerden oluşan 10 kişilik bir ekibin görev aldığını ve üniversite yönetiminin projeye destek verdiğini sözlerine ekledi.
