Van’da tarım ve hayvancılıkla uğraşan üreticiler, devletin faiz destekli tarımsal kredilerinde yaptığı değişikliğin kendilerini daha da zor durumda bırakacağını söyledi. Önceden %100'e varan faiz indirimleri uygulanan yatırım ve işletme kredilerinde, yeni düzenlemeyle indirim oranları düşürüldü. Çiftçiler bu kararın sektörde büyük hasar oluşturacağı görüşünde birleşiyor.
“Tarımın pimini çektiler”
Faiz desteğinin azaltılmasının üreticiyi borç batağına sürükleyeceğini belirten çiftçi Mehmet Malat, “Devletin çiftçiye yaptığı %50 faiz indirimli kredi vardı. Şimdi bu oran %25’e düştü. Yani çiftçinin faiz maliyeti %25 arttı. Şap hastalığının ve yüksek enflasyonun yaşandığı bir dönemde bu karar, tarım ve hayvancılığın pimini çekmek demektir. Çiftçi zaten borçla ayakta duruyor, bu karar bizi iyice bitirir,” dedi.
Üretimin neredeyse tamamen krediye dayandığını ifade eden Malat, “Ben bir milyon kredi çektiğimde 250 bin faiz ödüyordum. Şimdi bu rakamın üstüne bir 250 bin daha geldi. Artık kredi çekemeyeceğiz çünkü özel bankalarla aynı seviyeye geldi. Bizim öz sermayeyle üretim yapmamız mümkün değil. Faiz desteği kalkarsa birçok çiftçi bu işi bırakır,” ifadelerini kullandı.
Çiftçi Mehmet Malat
Kararın geri çekilmemesi halinde kırsalda büyük bir üretim kaybı yaşanacağına dikkat çeken Malat, “Çoğu işletme zaten krediyle dönüyor. Bu yük artarsa en az yüzde 15 oranında üretici sektörden çekilecek. Traktör almak, hayvan beslemek, yem almak artık imkânsız hale geldi. Planlı olarak tarım ve hayvancılık sona erdiriliyor. Devlet eski uygulamaya dönmeli yoksa bu sektör tamamen çökecek,” diyerek devam etti.
“Hayvancılık perişan halde, artık kimse hayvan almıyor”
Bir diğer çiftçi Ari Baraç, “Çiftçiler olarak çok sıkıntıdayız. Şap hastalığı üreticiyi zaten bitirdi. Üzerine bir de faiz indiriminin kaldırılması eklendi. Eskiden bir kilo ete karşılık bir torba yem alınırdı, şimdi yarım kilo et fiyatına bir torba yem bile alınmaz hale geldi,” diyerek benzer sorunları dile getirdi.
Çiftçi Ari Baraç
Artan maliyetler nedeniyle birçok üreticinin hayvancılığı bıraktığına değinen Baraç, “Yem pahalı, elektrik pahalı, ulaşım pahalı… Bu şartlarda üretim yapmak mümkün değil. Ben birkaç defa hayvancılık kredisi kullandım, bize çok yararı oluyordu. Ama artık bu faiz oranıyla kredi kullanılmaz. Etrafımdaki çoğu ahır boş, çiftçi hayvanı elinden çıkarıp bir daha almıyor. Hayvan pazarları da bomboş kaldı,” dedi.
Üreticilere göre sorunun yalnızca kredi faiziyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda ithalat politikalarının da yerli üretimi zora soktuğunu belirten Baraç, “Yetkililer önce şap hastalığına çözüm bulmalı, sonra da canlı hayvan ithalatını durdurmalı. Çünkü dışarıdan hayvan gelince hem hastalık geliyor hem de buradaki fiyatlar dibe vuruyor. Burada yem pahalı, hayvan ucuz. Böyle olunca üretici üretmekten vazgeçiyor. Acilen teşvik ve destek lazım,” ifadelerini kullandı.
