Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, uzun süredir yürüttüğü çalışmaların ardından hazırlanan ortak raporu oy çokluğuyla kabul etti. Komisyonda DEM Parti şerh koyarak kabul oyu verirken, TİP ve EMEP rapora karşı çıktı. CHP’li milletvekili Türkan Elçi ise faili meçhul cinayetlere ilişkin vurgunun raporda yer almaması nedeniyle çekimser oy kullandı.
Komisyonun toplam 21’inci toplantısında gerçekleştirilen oylama sonucunda rapor, 2 ret ve 1 çekimser oyla kabul edilmiş oldu. Komisyonun bugüne kadar 137 kişi ve kurumu dinlediği, 88 saatlik çalışma yürütüldüğü ve 4 bin 199 sayfa tutanak hazırlandığı belirtildi.
Kurtulmuş: “Rapor Bir Af Düzenlemesi Niteliğinde Değildir”
Komisyona başkanlık eden TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, raporun 7 ana başlık altında hazırlandığını belirterek, çalışmanın toplumsal barış, birlik ve milli dayanışmayı güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Kurtulmuş, komisyonun “terör meselesinde tarihî bir dönem” içinde görev yaptığını ifade ederek raporun bir af düzenlemesi niteliği taşımadığını özellikle vurguladı.
Kurtulmuş, raporun PKK’nın fesih ve silah bırakma sürecinden demokratikleşme adımlarına kadar geniş bir çerçeve sunduğunu, ayrıca süreçte görev alanlara yönelik yasal güvence önerilerinin de raporda yer aldığını dile getirdi.
Raporda Hangi Başlıklar Var?
Komisyonun hazırladığı ortak metin; komisyon çalışmaları, temel hedefler, Türk-Kürt kardeşliğinin tarihî kökleri, mutabakat alanları, PKK’nın fesih ve silah bırakma süreci, yasal düzenleme önerileri ve demokratikleşme başlıklarından oluşuyor.
Raporda özellikle AYM ve AİHM kararlarına uyulması gerektiğine vurgu yapılırken, silah bırakan örgüt mensuplarının topluma kazandırılması için “amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici” yasal düzenleme önerileri yer aldı. Ayrıca kayyım uygulamasına ilişkin olarak, belediye başkanının görevden alınması halinde seçimin belediye meclisi tarafından yapılması yönünde mevzuat değişikliği önerildi.
Yeni Yol Grubu: “Nedenler De Ele Alınmalı”
Yeni Yol Grup Başkanvekili Bülent Kaya, Kürt meselesinde kalıcı çözüm için yalnızca sonuçların değil, sorunun nedenlerinin de ele alınması gerektiğini belirterek, rapordaki önerilerin hızla yasalaştırılması çağrısı yaptı.
MHP: “Üniter Devlet Tartışmaya Açılamaz”
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, komisyonun üniter devlet yapısını dönüştürme gibi bir yetkisinin olmadığını ifade ederek, infaz sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Yıldız, AYM ve AİHM kararlarına hukuk devleti olarak uyulması gerektiğini de dile getirdi.
DEM Parti: “Dil Konusunda Farklı Düşünüyoruz”
DEM Partili milletvekilleri, raporda kullanılan “terörsüz Türkiye süreci” gibi kavramlara katılmadıklarını belirtti. DEM Parti, sürecin “Barış ve Demokratik Toplum Süreci” olarak adlandırılmasının daha doğru olacağını savundu.
CHP: “Dil Sorunlu Ama Demokratikleşme Bölümü Önemli”
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise raporun ilk bölümlerinde kullanılan dili eleştirerek bunun belirli bir ideolojik bakışı yansıttığını söyledi. Emir, buna karşın yasal düzenleme ve demokratikleşme başlıklarının Meclis için önemli bir sorumluluk oluşturduğunu ifade etti.
Komisyonun Çalışma Süreci
Komisyon, 5 Ağustos 2025’te çalışmalarına başlamış ve bugüne kadar çok sayıda siyasi parti temsilcisi, sivil toplum kuruluşu, hukukçu, akademisyen, şehit aileleri ve güvenlik uzmanını dinlemişti. Komisyonun son toplantısında raporun oylanması ile birlikte süreç resmî olarak tamamlandı.
Meclis Gündeminde Yeni Dönem
Raporun kabul edilmesiyle birlikte süreç şimdi Meclis gündemine taşınacak. Raporda yer alan yasal düzenleme ve demokratikleşme önerilerinin ilerleyen dönemde yasama faaliyetlerine nasıl yansıyacağı ve partiler arasında nasıl bir uzlaşı zemini oluşacağı siyasi gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
