Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden bilim insanları uzun süredir nedeni anlaşılamayan ciddi hastalıkların temelinde bu proteinin etkisini tespit etti.
RPA proteininin, kromozomların uç kısımlarındaki telomerleri koruyarak genetik istikrar sağladığı belirlendi. Telomerlerdeki bozulmaların ise aplastik anemi, miyelodisplastik sendrom ve akut miyeloid lösemi gibi ölümcül hastalıklara yol açabildiği ifade edildi.
TRT Haber’in aktardığına göre araştırmada, DNA’nın uçlarında bulunan bu koruyucu bölgelerin yaşlanma sürecinde doğal olarak kısaldığı, ancak RPA’daki hataların bu süreci hızlandırarak erken yaşlanma ve hücresel hasara neden olabileceği vurgulandı.
Bilim ekibi, telomerleri onaran “telomeraz” enzimini destekleyen proteinleri inceledi ve RPA’nın bu mekanizmadaki kilit aktör olduğunu belirledi. Yapay zekâ tabanlı AlphaFold yazılımı ile yapılan modellemeler, RPA’nın telomerazı aktive ederek DNA’nın sağlıklı kalmasını sağladığını gösterdi. Laboratuvar testleri de bu bulguları doğruladı.
Çalışmayı yürüten Prof. Ci Ji Lim, “Bazı hastalarda telomerlerin neden anormal derecede kısa olduğunu anlayamıyorduk. Artık bunun, RPA’nın telomerazı yeterince uyaramamasından kaynaklandığını biliyoruz. Bu keşif, hastalara neden hastalandıklarını anlatabilmemiz açısından büyük bir adım,” dedi.
Uzmanlara göre RPA’nın bu yeni keşfedilen rolü, gelecekte erken tanı ve kişiye özel tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde önemli bir dönüm noktası olabilir.
